Duurzaam online: ruil Ecosia maar weer in voor Google

Met kleine acties kun je ook impact maken. Geen wonder dus dat het aantal gebruikers van duurzame zoekmachine Ecosia rap toeneemt. Terwijl jij met een goed gevoel over het web surft, planten zij bomen. Ideaal! Ik probeerde het uit, onderzocht de claims en heb een aanbeveling: gebruik toch maar liever Google.

De claims van Ecosia

Ecosia – The Search Engine That Plants Trees – presenteert zichzelf als een duurzame zoekmachine. Met de opbrengsten uit advertenties worden bomen aangeplant in Peru, Burkina Faso en Madagaskar. Met het installeren van de gratis browserextensie kun je eenvoudig je steentje bijdragen. Weinig moeite, kost niks, positief effect!

Over het nut van het bomen planten hoeven ze me niet meer te overtuigen. Het zorgt voor minder erosie, vruchtbaardere grond, herstel van neerslagpatronen, stijging van het grondwaterpeil, afremmen van klimaatverandering en heeft grote sociale voordelen voor de water-, voedsel- en inkomensvoorziening van de lokale bevolking. Daar wil iedereen wel aan bijdragen.

De feiten

Het klinkt allemaal haast te mooi en te makkelijk om waar te zijn, dus ik besluit de proef op de som te nemen en te achterhalen hoe Ecosia eigenlijk werkt.

De zoekmachine

Ecosia werkt via de zoekmachines van Bing en is dus zelf eigenlijk helemaal geen zoekmachine. Het installeren van de browserextensie blijkt inderdaad een eitje. Er is een extensie beschikbaar voor elke reguliere browser op pc en mobiel. Twee keer klikken en het is geregeld.

De eerste zoekopdrachten gaven de resultaten die ik zocht. Het leek in eerste instantie dus prima te functioneren. Later merkte ik echter dat ik toch vaak opnieuw moest zoeken met andere zoekwoorden of verder door de resultaten moest scrollen, totdat ik vond wat ik zocht. Wat dat betreft is Google toch echt aanzienlijk beter.

Het planten van bomen

Ondanks dat sommige mensen gehoord dachten te hebben dat Ecosia voor elke zoekopdracht een boom plant, staat er duidelijk op de website dat het planten gefinancierd wordt uit de inkomsten uit hun advertenties. Het aantal zoekopdrachten dat met Ecosia uitgevoerd wordt, wordt omgerekend naar de bijbehorende hoeveelheid advertentie-inkomsten. Voor elke 28 cent wordt vervolgens een boom geplant.

Ecosia heeft het over het planten van bomen alsof ze dat hoogstpersoonlijk doen, maar in werkelijkheid doneren ze geld aan organisaties die dat namens hen doen. Vanaf de oprichting eind 2009 tot en met april 2013 ging het geld naar het Wereld Natuur Fonds. Van juli 2013 tot en met september 2014 ging het naar The Nature Conservancy en sinds oktober 2014 gaat het geld naar WeForest. Over waarom er tot twee keer toe van partner gewisseld is, wordt niets vermeld.

WeForest heeft een jaarverslag vol met spetterende successen en een lijst van bedrijven aan zakenpartners, maar ik zie niks over geldstromen. Het controleren van de projecten doen ze zelf, dus moeten we er maar op vertrouwen dat het geld goed besteed wordt. Hoewel Ecosia rept over projecten in Peru, Burkina Faso en Madagaskar, ontbreekt Peru op de website van WeForest. Worden daar nou wel of geen bomen geplant en wie doet dat dan?

De financiën en transparantie

Sinds de oprichting eind 2009 tot eind 2014 heeft Ecosia bonnetjes gepubliceerd van hun donaties aan de genoemde organisaties. Vooral in het begin was dat niet altijd heel regelmatig, maar sinds juli 2013 gebeurde het netjes maandelijks en werd er sindsdien ook vermeld hoeveel bomen er van dat geld geplant werden.

Vanaf januari 2015 worden de bonnetjes vergezeld door een beknopt rapport. Hieruit blijkt dat naast de kosten die ze als bedrijf maken, een deel van hun inkomsten naar marketing en naar een reserve voor toekomstige investeringen gaat. Om onbekende redenen zijn er na augustus 2016 geen nieuwe rapporten meer gepubliceerd.

Op de alleroudste afschriften staat bovenaan de claim dat tenminste 80% van de inkomsten besteed wordt aan het planten van bomen. In die tijd werd inderdaad nog 20% aan administratiekosten gerekend en de rest van het geld gedoneerd. Tussen mei 2013 en september 2014 is er echter geen informatie meer te vinden over hun inkomsten.

Sinds januari 2015 wordt niet langer 80% van de inkomsten maar 80% van de winst aan de aanplant van bomen besteed. Het groeiende bedrijf met stijgende personeels-, verblijfs- en marketingkosten heeft nu nog maandelijks tussen 33 en 57% van de advertentie-inkomsten over voor datgene waar ze zo vol van zijn: bomen planten.

Ik zou denken dat je dan óf te weinig inkomsten hebt óf te veel personeel, maar Ecosia bezuinigt blijkbaar liever op idealisme en dat is nogal teleurstellend.

Daarnaast blijft het me onduidelijk hoe de advertentie-inkomsten precies berekend worden. Op die eerste afschriften staat nog een aantal zoekopdrachten vermeldt, waardoor het lijkt alsof elke zoekopdracht een bepaald bedrag waard is, terwijl in recentere berichten de indruk gewekt wordt dat er echt op een advertentie geklikt moet worden om inkomsten te genereren.

Aan de claim ‘Transparency first’ kan in ieder geval ook nog wel wat geschaafd worden.

Duurzaamheid

Met het planten van de bomen compenseer je meteen de CO2-uitstoot die je zoekopdracht heeft veroorzaakt, stelt Ecosia. En die uitstoot is er. Aangezien Ecosia via Bing werkt, zwengelt jouw zoekopdracht de servers van Bing aan en Bing is weer onderdeel van Microsoft. Hoe duurzaam is Microsoft? Volledig duurzaam, volgens Microsoft zelf. Maar welk zelfrespecterend bedrijf is tegenwoordig niet volledig duurzaam?

Door middel van een knap staaltje greenwashing rekent Microsoft zich tot de duurzame grootmachten. Ze hebben weliswaar hun uitstoot sinds 2012 wat laten krimpen, maar pronken ook trots met CO2-compensatieprojecten. En ja, CO2-compensatie is natuurlijk beter dan niks doen als je niet onder die uitstoot uitkomt, zoals met voedselproductie bijvoorbeeld. Maar in het geval van zoekmachines blijkt het ook anders te kunnen.

ecosia microsoft
Afbeelding van Greenpeace

Zo is Google al sinds 2007 zo goed als volledig CO2-neutraal onder andere door middel van compensatie, maar verwacht in de loop van 2017 echt duurzaam te worden. Dan kopen ze namelijk dusdanig veel zonne- en windenergie in dat ze daar al hun servers op kunnen laten draaien. Omdat niet alle serverparken rechtstreeks op die stroom aangesloten kunnen worden, is het deel van de stroom die ze niet afnemen in feite een investering in de ontwikkeling van meer hernieuwbare energie.

Zolang als er nog kolen en olie gestookt worden en die elektriciteit wereldwijd door de kabels loopt, kan het bedrijf nooit geheel vrij zijn van uitstoot. Dat is nog afgezien van de bouw van de servers zelf. Maar Google loopt ver voor op Microsoft wat duurzaamheid betreft. Dat weet Microsoft zelf natuurlijk ook.

Over greenwashing gesproken, Ecosia is natuurlijk wel heel fijne promotie voor het ‘duurzame’ imago van Microsoft. En het kost een stuk minder dan investeren in hernieuwbare energie, want de adverteerders betalen. Lekker makkelijk.

Conclusie

Ecosia – The Search Engine That Plants Trees – is geen zoekmachine en plant zelf geen bomen. Van het geld dat Ecosia op niet geheel doorzichtige wijze incasseert, gaat ongeveer de helft naar de aanplant van bomen. Of nog minder als WeForest ook nog kosten maakt.

Maar omdat alle beetjes altijd helpen en wij Ecosia gratis en eenvoudig kunnen toepassen, zouden al deze kanttekeningen nog prima vergeven kunnen worden als er geen nadelen aan het gebruik van Ecosia zouden zitten. Maar die zijn er helaas wel.

Door het gebruik van de servers van Bing zorgt een zoekopdracht via Ecosia ervoor dat je servers gebruikt die op fossiele energie draaien. Dat kun je wel proberen te compenseren met het aanplanten van bomen, maar dat is enorm omslachtig als je ook kan surfen via servers die zo goed als volledig op hernieuwbare energie draaien. Juist, die van Google dus.

Waarom ik in dit artikel Ecosia vergelijk met Google en geen andere zoekmachines, is omdat Google by far de populairste en de best gewaardeerde is. Bij het zoeken met Ecosia moest ik vaker opnieuw zoeken en meer pagina’s openen, totdat ik vond wat ik zocht. Met Google heb je minder kliks nodig en dus minder energie. Dat blijft natuurlijk altijd nog het meest duurzaam – na het uitzetten van je computer dan.

Als je alsnog bomen wil laten aanplanten – omdat dat natuurlijk wel reële voordelen oplevert – of op een andere manier CO2-uitstoot die je niet kan of wil voorkomen wil compenseren, doneer dan liever zelf een bedrag dat je kunt missen rechtstreeks aan een milieuorganisatie. En koop je reizen, producten of diensten bij bedrijven die hun eigen impact proberen te beperken. Compenseren is oké, maar echt duurzame alternatieven zijn altijd beter.

De advertenties en bomen van Ecosia zijn helaas dus helemaal niet zo mooi als ze het willen doen lijken, maar het goede nieuws is dat je waarschijnlijk per ongeluk al heel lang zo duurzaam mogelijk aan het surfen was. Je favoriete zoekmachine mag blijven!


Ook volgens de toch al niet zo strenge criteria van The Green Web Foundation is Ecosia niet groen

Dit denken jullie ervan

  1. Wat ontzettend goed dat je dit allemaal hebt uitgezocht en wat ben ik teleurgesteld zeg. Ik gebruik Ecosia nu al een tijdje en alhoewel ik erg tevreden was over de zoekmachine ben ik erg teleurgesteld in hun datacentra. Je zou toch denken dat het tegenwoordig niet meer nodig is om op fossiele energie te draaien. Goed dat je het aankaart en ik stap dan toch maar weer over op Google. Ik zal ook even een linkje naar dit artikel onderaan mijn eigen artikel over Ecosia zetten zodat mensen de voors en tegens kunnen afwegen.

    1. Ja, jammer he? Ik was eerst ook heel enthousiast, want het klinkt zo mooi! Maar toen ik hoorde dat ze de servers van Bing/Microsoft gebruikten, wist ik dat ik wilde uitzoeken hoe het dan precies zit. Er zijn helaas heel veel bedrijven die vooral heel erg dóen alsof ze duurzaam zijn, dus daar moeten we alert op blijven. Dank voor het delen 🙂

  2. Dankje voor het uitzoeken! Ik was eerst ook erg enthousiast toen ik het tegen kwam. Helaas kon ik niks met de geleverde zoekresultaten en ben ik tot mijn spijt vrijwel gelijk weer terug gegaan naar Google. Gelukkig is de spijt helemaal weg na het lezen van dit onderzoek. Bedankt!

    1. Gelukkig maar!

      Google heeft inderdaad echt veel betere zoekresultaten. Hopelijk komt er snel een combinatie van honderd procent duurzame servers én bomen planten én goede zoekresultaten. Dromen mag, hè? 🙂

  3. Oh wat jammer! Ik was er zo enthousiast over. Al merkte ik na een tijdje wel dat Google vaak een stuk efficiënter was met bepaalde zoekwoorden inderdaad. Heel lang geleden ook eens een blogpost over geschreven als tip. Ik ga daar even een update aan vast plakken met een link naar jouw artikel. Mooi dat je er zo bent ingedoken en alles goed hebt uitgezocht!

    1. Je was er vroeg bij met Ecosia, zag ik 🙂 Het was ook mijn idee om het aan te bevelen, maar dat pakte helaas iets anders uit. Bedankt voor de link in je update!

  4. Pingback: Groene tip #3: Zoekmachine | IKBENIRISNIET

    1. Dank je wel! Ik had liever een positiever artikel geschreven, maar wie weet geven ze me ooit genoeg aanleiding om het te mogen herzien 🙂

  5. Pingback: Weekoverzicht: Treat yourself week! | IKBENIRISNIET

Wat denk jij ervan?