Dag van de Duurzaamheid: 10 tips om minder te vliegen

Ter ere van de Dag van de Duurzaamheid hebben vele groene bloggers hun krachten gebundeld om een uitgebreid overzicht in elkaar te timmeren. Hierin vind je per onderwerp steeds 10 handige tips om duurzamer te leven. Zelf doe ik natuurlijk ook mee met een van mijn favoriete haat-liefde-onderwerpen: vliegen! Of nou ja, minder vliegen dus.

Dag van de Duurzaamheid

Elk jaar op 10 oktober vieren we de Dag van de Duurzaamheid. Een dag waarop we extra stil staan bij duurzaamheid en door middel van vele evenementen door het hele land meer mensen enthousiast proberen te maken over duurzaamheid. Het initiatief van Urgenda zou moeten laten zien dat duurzaamheid behalve noodzakelijk ook inspirerend en winstgevend kan zijn. Met name aan die inspiratie willen de groene bloggers graag een steentje bijdragen!

Impact top 10 van de gemiddelde Nederlander

Om te bepalen hoe duurzaam een gemiddelde Nederlander nou eigenlijk is, schreef Babette Porcelijn het boek De Verborgen Impact. In dit boek presenteert ze de impact top 10, waaruit onder andere blijkt dat we de grootste (directe én indirecte) impact maken met het kopen van spullen en het eten van vlees. Daarnaast beschrijft ze manieren waarop we die impact effectief kunnen verminderen.

impact top 10
Impact top 10 uit De Verborgen Impact van Babette Porcelijn

De duurzame top 10 tips van de groene bloggers

Groene bloggers zijn natuurlijk ook bezig met diverse onderwerpen uit die impact top 10. Ter gelegenheid van de Dag van de Duurzaamheid leek het ons leuk om eens gezamenlijk op een rijtje te zetten welke duurzame stappen we per onderwerp (kunnen) nemen om onze impact te verkleinen. Een soort online groene gids, zoals u wilt!

Hieronder zie je mijn 10 tips om je impact te verkleinen door minder te vliegen. Klik na het lezen door naar de tips van de andere groene bloggers over de meest uiteenlopende onderwerpen.

10 tips om minder te vliegen

De 10 tips om minder te vliegen

Ben jij een reisliefhebber? Dan zijn deze 10 tips voor jou. Want hoewel voor een gemiddelde Nederlander de impact van vliegen slechts op een bescheiden zesde plaats staat (zie bovenste afbeelding), schiet dit onderwerp voor een reisliefhebber met gemak door naar een eerste plek. Omdat dat zeker ook voor mij geldt, ben ik op zoek gegaan naar manieren om mijn en hopelijk daarmee ook jouw impact effectief te verkleinen door ons vlieggedrag eens kritisch te bekijken.

1. Wees je bewust van de grootte van het effect

Ik wist altijd al wel dat vliegen niet echt heel goed was voor het milieu, maar hé, als je geen vlees meer eet en nauwelijks spullen koopt, dan kun je het je vast wel veroorloven, toch? Bovendien ging ik ‘slechts’ twee keer per jaar de wereld over en hoefde ik niet wekelijks naar New York om zaken te doen. Geen reden om mijn gedrag te moeten veranderen, dacht ik.

Helaas (en gelukkig) werd ik met mijn neus op de feiten gedrukt toen ik mijn eigen milieuimpact ging uitrekenen aan de hand van het boek De Verborgen Impact. Vliegen stak met kop en schouders uit boven álles wat ik verder kocht, deed en at. Oeps! Al mijn andere groene gedrag in één klap bedolven onder één reisje. Vul zelf ook eens het aantal kilometers in dat je het afgelopen jaar gevlogen hebt, dan begrijp je wat ik bedoel.

In vergelijking met ander vervoer geldt dat je met zijn vieren ongeveer negen(!) keer naar Rome kan rijden, voordat je net zoveel uitgestoten hebt als wanneer je samen naar New York zou zijn gevlogen. Maar of New York nou echt negen keer toffer is dan Rome, en of het dan wel zo duurzaam is om negen keer naar Rome te rijden. Mwah.

2. Besef waarom vliegen nooit duurzaam kan zijn

Om echt duurzaam te kunnen leven, is het eigenlijk nooit verantwoord om te vliegen. De impact van een gemiddelde Nederlander zou met ongeveer driekwart verkleind moeten worden om te voorkomen dat we de aarde compleet uitputten. Een vlucht veroorzaakt al snel een heel aanzienlijk deel van die impact.

Als je verder op alle vlakken zeer duurzaam leeft, zou je misschien elke paar jaar binnen Europa kunnen vliegen. Maar voor voor zo’n relatief korte afstand zijn de auto, bus of trein natuurlijk prima alternatieven. Als je toch al zo duurzaam leeft, kies je daar waarschijnlijk dan ook liever voor.

Als je én extreem duurzaam leeft én slechts een keer per tien jaar vliegt, zou je in theorie een verre reis kunnen maken. Maar dan nog kun je nooit vliegen zonder kerosine te gebruiken. Kerosine is een fossiele brandstof en draagt daarbij rechtstreeks bij aan het broeikaseffect. Zolang we niet elektrisch kunnen vliegen, is vliegen in feite dus onmogelijk om op een duurzame manier te doen. Laten we dus ook vooral niet doen alsof dat wel kan.

3. Vraag je af waarom je eigenlijk wil vliegen

Het vliegen zelf is waarschijnlijk niet de reden dat je soms in een vliegtuig stapt. Bedenk je waarom je het wel doet. Wil je naar een warm, zonnig strand? Wil je andere culturen leren kennen? Wil je het goedkoopste ticket vinden en maakt het je niet uit waarheen? Wil je familie of vrienden opzoeken? Wil je de winter ontvluchten?

Hoewel vliegen op zich niet duurzaam is, kun je vele redenen hebben waardoor je toch in het vliegtuig stapt. Het is nogal persoonlijk welke reden jij daarvoor goed genoeg vindt, maar het is wel iets om eens serieus over na te denken. In veel gevallen is er eenvoudig een alternatief te verzinnen waardoor je het vliegtuig veel vaker links kunt laten liggen.

4. Bedenk een alternatieve bestemming (in Europa)

Voor het strand hoef je niet met het vliegtuig naar Mexico, maar kun je ook met de bus naar Spanje. Je vakantiebestemming kiezen aan de hand van het goedkoopste ticket is wel erg makkelijk. Wat wil je dan eigenlijk precies van je vakantie? Een boek lezen kan behalve in Thailand ook prima op een Franse camping of in een Nederlands natuurhuisje.

Zoek een alternatief dichterbij huis, waardoor je het vliegtuig kan vervangen door een auto, trein of bus. Als je afhankelijk bent van het openbaar vervoer, kun je de keuze van je bestemming meteen af laten hangen van wat goed bereikbaar is. Zie bijvoorbeeld dit lijstje van Milieu Centraal voor mooie bucketlist-bestemmingen dichterbij huis.

5. Zie vliegen als een exclusieve luxe

Wees je bewust van de luxepositie waarin je verkeert als je überhaupt in de gelegenheid bent om te vliegen. Hoewel het voor ons zoiets normaals geworden is, heeft slechts 2% van de wereldbevolking ooit in een vliegtuig gezeten. Probeer je eens voor te stellen hoe dit plaatje – van alle vliegtuigen die op dit moment in de lucht zijn – eruit zou zien als de overige 98% van de wereld net zoveel zou vliegen als wij.

Stap dus niet meer zómaar in het vliegtuig. Zorg dat je een verdomd goede reden hebt en daar zou ik de vondst van zomaar een goedkoop ticket persoonlijk niet toe rekenen. Vlieg alleen naar een bepaalde bestemming als je denkt dat die reis echt iets heel bijzonders gaat toevoegen aan je leven of als het de enige manier is om dierbaren te kunnen zien.

6. Vlieg niet binnen Europa

Heb je een goede reden waarom je écht naar Praag of Marseille zou moeten gaan? Prima! Ga dan alleen niet langer (uit automatisme) op zoek naar vliegtickets, maar zoek naar verbindingen met de trein, auto of bus. Misschien kun je zelfs wel een lift vinden, bijvoorbeeld via Blablacar. Soms zijn deze opties inderdaad veel duurder of langzamer, maar dat geldt zeker niet altijd en bedenk anders nog eens wat het effect is van een vlucht. Vliegen binnen Europa is vanwege de beperkte afstand eigenlijk nooit nodig en zouden we dus ook gewoon allemaal niet meer moeten doen.

7. Vlieg minder vaak en minder ver

Als je dan toch gaat vliegen, vlieg dan zo min mogelijk. Beperk je aantal vluchten door korte city trips over te slaan en alleen nog met goede redenen naar bijzondere bestemmingen te reizen. Maak deze reis eventueel meteen langer, zodat je bestemmingen en/of redenen om te reizen kunt combineren. Zo combineer ik familiebezoek graag met een pretreisje en breng ik op weg naar mijn vakantiebestemming – ja, met het vliegtuig, het is voor mij ook nog een proces! – binnenkort meteen een spoedbezoek aan twee buitenlandse vriendinnen.

Als je niet gebonden bent aan een specifieke bestemming, maar toch wil vliegen – bijvoorbeeld omdat de cultuur en natuur in Europa je niet exotisch genoeg is – kies dan voor de meest dichtstbijzijnde bestemming die aan je eisen voldoet. Zo is een vlucht naar Sydney bijvoorbeeld bijna twee keer verder en daarmee ongeveer twee keer vervuilender dan een vlucht naar Bangkok. Scheelt toch aanzienlijk!

Probeer in ieder geval zo direct mogelijk te vliegen met zo min mogelijk overstappen en omwegen. En neem ter plekke geen binnenlandse of regionale vluchten.

8. Compenseer je vlucht

Met het compenseren van je vlucht, maak je deze niet ongedaan. Er wordt nog steeds aardolie voor uit de aarde opgepompt en we kunnen niet eindeloos bomen blijven planten. Uiteindelijk moeten we dus in de eerste plaats zo min mogelijk vliegen en werken aan duurzame opties om verre te kunnen maken.

Maar als je dan toch vliegt, heeft compenseren wél zin. Doe dit voortaan gewoon altijd. Als je je bedenkt dat je vliegticket en de kerosine vrijgesteld zijn van belasting en er nog geen CO2-prijs berekend wordt, vlieg je dus eigenlijk al voor een schijntje en kunnen die paar euro’s er heus nog wel bij.

Van het geld worden er bomen geplant, bestaand regenwoud beschermd of kooktoestellen geleverd waarmee mensen in ontwikkelingslanden niet alleen schoner maar ook nog eens veel veiliger kunnen koken. Daarnaast kun je ook certificaten uit de emissierechtenhandel kopen, waardoor de bedrijfswereld gedwongen wordt om hun uitstoot uit te beperken. Lees hier alles over compenseren.

9. Maak op reis en thuis ook andere duurzame keuzes

Toen ik zag hoe groot de milieuimpact van mijn vlieggedrag was, had ik het idee dat al mijn andere groene gedrag teniet gedaan werd. Dat is natuurlijk niet zo. Elk stuk vlees dat je laat liggen, elk ding dat je tweedehands in plaats van nieuw koopt, alles wat je hergebruikt of bespaart heeft nog steeds allemaal zin. Zowel thuis als op reis.

Ook als je een niet zo duurzame vliegreis maakt, kun je nog steeds proberen om ter plekke andere duurzamere keuzes maken. Denk bijvoorbeeld aan het vervoer ter plaatse, minder dierlijk voedsel, simpele accommodaties en het vermijden van schadelijke activiteiten zoals olifantenritjes. Het belangrijkste vind ik misschien nog wel dat je je inleest in een land, zodat je weet wat daar de gebruiken zijn en wat de mensen hebben meegemaakt. Zo kun je zo respectvol mogelijk te gast zijn in een vreemd land.

10. Praat erover

Eigenlijk vind ik zo’n tip altijd nogal betuttelend klinken, maar ik denk dat het in dit geval toch echt nodig is. Hoewel er inmiddels steeds meer gesproken wordt over duurzaam leven, gaat het vooral erg veel over vlees en energiebesparing. Terecht ook, maar naaste onderwerpen als het eindeloos consumeren van spullen en de invloed van de fossiele industrie, zouden we volgens mij veel vaker gesprekken over de gevolgen van vliegen moeten voeren. Zeker omdat het voor een redelijk reislustig persoon al snel een veel grotere impact veroorzaakt dan die auto, vlees eten of de verwarming.

Mensen die niet vliegen vertellen vaak dat ze niet van reizen houden, altijd met de auto naar Frankrijk gaan of überhaupt niet durven te vliegen. Er zijn er maar weinig die niet vliegen enkel vanwege de milieuimpact. Aan de andere kant hebben veel reisliefhebbers het alleen maar over de volgende toffe bestemming zonder oog te hebben voor die impact.

Om de balans tussen persoonlijk geluk en duurzaamheid op te zoeken, sprak ik met drie groene en tevens reislustige bloggers. Hieruit volgden een aantal praktische tips waarvan je er al een paar in dit lijstje bent tegengekomen. Omdat daarna veel reacties kwamen van mensen die blijkbaar behoefte hadden om hier verder over praten, is de Facebook-groep Bewuste reizigers in het leven geroepen. Wees welkom om daar je dilemma’s, vragen en ideeën te delen.

Online groene gids

Benieuwd naar de tips van de andere groene bloggers? Lees bijvoorbeeld alles over goed doen met je geld, (meer) plantaardig eten of groen doen in de tuin.

Alle blogs vind je hier:

Spullen
10 tips om tweedehands te kopen van Hermien (KouweKleren)
10 tips om over te stappen op herbruikbare producten van Nynke (Nynkek)
10 dingen die je niet hoeft te hébben volgens Amke (Groen is het nieuwe zwart)
10 tips om te ontspullen én ontspuld te blijven van Sara (Mevrouw Miauw)
10 tips voor duurzaam speelgoed van Stephanie (La vie de Stephanie)

Voeding
10 tips om (meer) plantaardig te gaan eten van Merel (Blackbirds and Cakes)
10 tips om minder voedsel te verspillen van Hilde (Tijd voor iets anders)
10 tips om minder vlees te eten van Sarina (VegaSaar)

Vervoer en reizen
10 tips om minder te vliegen van Linda (Zaailingen)
10 tips voor een duurzame vakantiebeleving van Janet en Anneloes (Not so stuffy)

Kleding
10 tips om je kledingkast te verduurzamen van Iris (The sea is my cup of tea)
10 tips om zelf kledingmerken op duurzaamheid te checken van Sara (When Sara Smiles)
10 tips lang leve je favorietjes van Chantoile
10 tips om fair fashion te shoppen van Kim (Kim Buining)

Wonen
10 tips om milieuvriendelijker te wonen van Carlien (Goed voor de wereld)
10 tips om je voor te bereiden op wonen in een Tiny House van Natasja (Groene manieren)
10 tips om groen te doen in de tuin van Sara (Groen met Saar)
10 tips om je badkamer afvalvrij(er) te maken van Yalou (We are the Earth)

Overig
10 tips voor een groen kantoor van Geanne (Sweet Suzie)
10 tips om goed te doen met je geld van Desiree (Aandachtige blog)
10 groene challenges om jezelf uit te dagen een maand groener te leven van Sanne (Het grote groene geluk)
10 tips om te verduurzamen en direct geld te besparen van Tessa (Awkward Duckling)

Heb jij nog goede tips die we niet mogen vergeten? Laat het ons weten!

Dit denken jullie ervan

  1. Pingback: Dag van de Duurzaamheid: 10 tips om tweedehands te kopen - KouweKleren

  2. Pingback: Dag van de Duurzaamheid: 10 tips om over te stappen op herbruikbare producten - Nynkek

  3. Pingback: Dag van de Duurzaamheid: 10 tips om goed te doen met je geld - Aandachtige Blog

  4. Pingback: Dag van de Duurzaamheid: 10 tips voor een duurzame vakantiebeleving

  5. Pingback: Dag van de duurzaamheid: 10 favoriete fair fashion merken en shops - KimBuining.com

  6. Pingback: The sea is my cup of tea - Dag van de Duurzaamheid: 10 tips om je kledingkast te verduurzamen • The sea is my cup of tea

  7. Dit blijft (zoals je weet) ook echt één van de allerlastigste groene dilemma’s voor mij. Maar ik denk dat bewustzijn – over de grootte van het effect en de luxe die het is – in combinatie met erover praten al een hele goede eerste stap is voor veel mensen (ondergetekende incluis). Dit is nog zo’n ondergesneeuwd kindje in de groene keuzes die je kunt maken. Mooi stuk in elk geval!

    1. Dank je, Amke! Ondergesneeuwd vind ik wel een mooi woord in het thema duurzaamheid/klimaatverandering, haha. Maar dat is inderdaad precies waarom ik dat gesprek wilde voeren en er de laatste tijd zoveel over geschreven heb. Als we maar een paar mensen aan het denken (en praten erover) krijgen, heeft het hopelijk een beetje effect 🙂

  8. Ik vlieg maar helemaal niet meer. Ik heb wel een vraag; ik doe de hoveniersopleiding en daar is mij verteld dat de bomen ’s nachts co2 uitstoten en dat het klinkklare onzin is dat bomen de co2uitstoot zouden kunnen compenseren. Weet jij hier een weerwoord op. Ik was een beetje van slag erdoor.
    groet

    1. Heel goed, Ludwin! Je bent een zeldzaamheid 🙂

      Bomen nemen continu CO2 op. Met behulp van zonlicht (en dus vooral overdag) zetten ze dat om in biomassa. Ze ‘eten’ als het ware CO2. Maar bomen respireren (‘ademen’) ook continu een beetje. ’s Nachts is het inderdaad zo dat ze netto iets meer uitstoten dan opnemen, maar dit is veel minder dan de hoeveelheid die een groeiende boom overdag opneemt. Het schijnt wel zo te zijn dat als een boom volgroeid is, de opname en uitstoot van CO2 min of meer in balans is en de boom dus netto geen CO2 meer opneemt.
      Het planten van nieuwe bomen heeft wél zin. Alle koolstof waar de boom uit bestaat was ooit CO2. Het is alleen wel van belang dat zo’n boom niet gekapt en opgestookt of verteerd wordt, want daarbij komt weer precies evenveel CO2 vrij als dat er ingegaan is. Wat dat betreft is het dus ook nuttig om bestaande bomen te laten staan.

      Kun je daar wat mee? Ik ben benieuwd of je ze zo kan overtuigen 😉

  9. Wat een goede blogpost! Vliegen is echt mijn grootste struikelblok. Als ik denk aan mijn vlieggedrag van dit jaar voel ik me een hypocriete groene blogger. Ik reis dan wel niet buiten Europa, eet vnl veganistisch thuis en koop weinig tot niets en vooral duurzaam, fair en eco maar wat betreft reizen …. 🙁
    Ben dit jaar al wel naar Italië, Griekenland en Roemenië gevlogen en er volgen nog 2 reisjes. Fysiek gezien is vliegen voor mij het handigst. Zeulen met bagage en overstappen op treinen en bussen kost me zoveel energie dat ik dan niet meer op vakantie hoef te gaan (ik heb een chronische ziekte waardoor ik erg snel heel moe ben). Met de auto gaan is een goede optie, maar de benzineprijzen in combinatie met extra overnachtingen hebben ons de afgelopen jaren wel tegengehouden. Wat kan er nu op tegen een vluchtretour van €20 en een reistijd van maar 2-3 uur? Daarom hoop ik stiekem ook wel dat de vluchtprijzen de komende jaren door bv accijnzen flink duurdoor worden.
    Ik wil het zelf ook anders doen komend jaar. Ik ga een treinreis maken. Een flinke uitdaging. En in plaats van wel 4 of 5 keer in een jaar te vliegen, wil ik kiezen voor 1 langere vakantie met OV ter plekke. Het voelt nog als een waardeloze bijdrage maar ik hoop toch over een paar jaar positief terug te kunnen kijken op die kleine stappen vooruit.

    1. Ah, ik heb precies hetzelfde hoor! Met heel veel groene dingen best goed bezig zijn en dan toch vliegen. Dat hypocriete gevoel herken ik heel erg, maar het is ook een soort proces waarin je eerst ontdekt hoe groot die impact is. Dat moet eerst echt tot je doordringen en dan is het alsnog lastig om er dan zomaar mee te stoppen. Vergeet niet ook niet af en toe te kijken waar je vandaan komt. Van vijf reizen per jaar naar eentje voelt misschien nog steeds als eentje teveel, maar is wel een enorme verbetering voor jou. Die treinreis klinkt alvast als een behoorlijke stap vooruit! Ik ben benieuwd hoe we hier volgend jaar op terug kijken 🙂

  10. Mede door jouw artikelen over vliegen heb ik besloten dat ik echt nog maar één keer per jaar wil vliegen. Ik weet dat één keer per jaar vliegen alsnog teveel is (ik hoop zo enorm dat hier een groener alternatief voor gaat komen!) maar ik heb voor mezelf dus wel een limiet ingebouwd. Anders vind ik mezelf ook heel erg hypocriet.

    1. Zo’n limiet kan je wel enorm helpen om je impact enigszins in toom te houden, maar jezelf intussen ook nog de ruimte gunt om een beetje te zondigen 😉 Een halve verbetering is ook verbetering!
      Ik neig nu ook naar 1x per jaar, maar dan wel alleen als ik ook echt iets tofs en bijzonders van plan ben en ander vervoer geen alternatief is. Volgend jaar gaan we waarschijnlijk richting Italië ofzo, dus dan is de trein ook prima. Daarna moet ik nog maar even bekijken hoe ik tegen die tijd over vliegen denk en inderdaad, die groenere alternatieven kunnen me niet snel genoeg ontwikkelen!

  11. Goed om hier bewust van te zijn! Ik vlieg zelf niet heel veel en maak voornamelijk gebruik van het openbaar vervoer of een zuinige auto. Toch wil ik nog echt wel wat reizen gaan maken, het blijft lastig he om daar die balans in te vinden.

    1. Precies, die balans is ook mijn dilemma. Als je alleen maar één droomreis hebt, moet je dat sowieso doen, maar de meeste reizigers willen alleen maar méér. Dat bewustzijn heeft even tijd nodig om door te dringen, denk ik. Dat had ik tenminste ook bij de gevolgen van de vleesindustrie. Ik ben heel benieuwd hoe we over een paar jaar tegen vliegen aan kijken!

  12. Ik heb wel eens het idee dat juist veel ‘groene’, bewuste mensen vaak mooie verre reizen hebben gemaakt (en misschien hebben de ervaringen tijdens die reizen hen juist wel bewust gemaakt). Het probleem is dat het vliegtuig vele malen goedkoper en sneller is en daar ben ik toch gevoelig voor. Bewustwording is een goede eerste stap. Fijn artikel!

    1. Ja, dat idee heb ik ook. Het is wel wat paradoxaal. Dat je eerst de aarde moet vervuilen om haar te leren waarderen en dan wil beschermen. Naar aanleiding van het gesprek met een paar andere bloggers hierover, vraag ik me nu vooral af of het niet een keer genoeg geweest is. Ik heb allang genoeg gereisd om er van geleerd te hebben! Maar het lonkt en die lage prijzen helpen ook niet inderdaad…

  13. Het ultieme groene dilemma! Het blijft een lastig onderwerp, ik zou er bijna onwetend over willen zijn maar dat is helaas ook geen oplossing, haha. Mooie tips zijn het geworden. Ik ga ze in het vervolg meenemen en overwegen bij mijn volgende reizen.

    1. Haha ja, ik heb ook wel even struisvogelgedrag vertoond en dezelfde kutsmoesjes verzonnen als mensen die denken dat ze vlees nodig hebben 😀
      Fijn om te horen dat je wat aan de tips hebt! Alleen al iets minder ver, minder vaak en met minder overstappen is al verbetering.

    1. Precies, die gemiddelde Nederlander vliegt ‘slechts’ naar Porto en terug, maar met een verre en/of extra reis zit je al snel heel ver boven dat gemiddelde. De impact van mijn retourtje naar Australië van afgelopen jaar is groter dan die van alle andere dingen bij elkaar. Héél confronterend inderdaad!

  14. Lastig ja 🙁 ik wil de wereld zo graag zien maar dat vliegen houdt me tegen. Ik ga nu wel steeds vaker lekker in Nederland weg, want Nederland is stiekem ook best mooi 🙂 Als ik zomenteen klaar ben met afstuderen wil ik wel een grotere reis gaan maken, maar ik ben er nog niet uit waar naar toe en hoe. Eerst dachten we aan Italië, maar het afstuderen duurt iets langer waardoor het minder aantrekkelijk wordt om daar te gaan kamperen XD

    1. Goed dat je al zo bewust bent van de impact van vliegen! Ik kan het je sowieso niet kwalijk nemen als je het toch eens doet, want ik weet hoe groot de verleiding is. Alternatieven voor in de winter zijn nogal lastig te vinden als je wil kamperen. Ben benieuwd wat het wordt uiteindelijk (en naar je onderzoek ;))!

  15. Pffff groene is met stip met mijn grootste zwakte. Niet dat ik nu zo heel veel vlieg, maar omdat het toch zó’n impact heeft, kan ik (en eigenlijk iedereen met mij) het niet veroorloven om het toch te doen. Thanks voor de fijne tips en de goede info. Ik had mezelf inmiddels ook wijsgemaakt dat het vliegen wel meeviel als je geen vlees eet en nauwelijks spullen koopt, maar inmiddels weet ik wel beter! (En helaas heb ik net een vlucht naar Stockholm geboekt, omdat ik een vriendin op wil zoeken. Het blijft toch wel de snelste en goedkoopste optie 🙁 )

    1. Lastig hè? Vooral als je beperkt tijd hebt en er geen goed alternatief is, móet je soms bijna wel vliegen. Dierbaren opzoeken vind ik dan nog wel een betere reden dan zomaar voor de lol gaan, maar hopelijk kun je het wel nog combineren 😉

Wat denk jij ervan?