De perfecte zonnebrandcrème voor lichaam en milieu

Minerale filters zijn goed en synthetische slecht? Zo eenvoudig is het niet! Bovendien zijn er veel meer dingen waar je op kunt letten in je zoektocht naar de perfecte zonnebrandcrème. Lees het in dit zeer uitgebreide artikel. Welke zou het beste scoren?

Op zoek naar de perfecte zonnebrandcrème voor lichaam en milieu

Misschien denk je bij de perfecte zonnebrandcrème er vooral aan dat het lekker smeert, snel intrekt, geen witte strepen achterlaat, niet vreemd ruikt en het liefst ook niet al te duur is. Dat lijkt me allemaal erg fijn, maar ik besloot voor mission impossible te gaan en op zoek te gaan naar een zonnebrandcrème die aan nog honderd eisen meer voldoet.

Mijn eisen: absolute prioriteit blijft een goede bescherming tegen UV-A én UV-B. Daarnaast wil ik een zo klein mogelijk risico dat de zonnebrandcrème schadelijk kan zijn voor mijn gezond of het milieu. Puntjes van aandacht hierbij zijn de zonnefilters en het eventueel gebruik van aardolie, palmolie, toevoegingen als alcohol en parfum en de wijze van toediening.

zonnebrandcreme

Reken niet alleen op je zonnebrandcrème, maar smeer wel

Voordat ik in alle ins and outs van zonnebrandcrèmes duik, moet ik het even gezegd hebben. Allereerst geldt natuurlijk dat als het even kan je de schaduw opzoekt. Bedek je huid met shirtjes, hoedjes of parasolletjes. Er is zelfs speciaal UV-werende kleding. En natuurlijk vermijd je vooral de felle middagzon.

Geniet in het voorjaar regelmatig korte periodes van zo’n tien minuten onbeschermd van de zon om je huid de kans te geven om vitamine D en pigmenten aan te maken. Zonnebrandcrème is een laatste hulpmiddel voor als je toch door de zon moet, langere tijd buiten bent of echt niet met een shirt de zee in wil.

Met je winterhuid in één keer zonnebaden in de (nog fellere Mediterraanse) zomerzon is helaas nogal van deze tijd, maar vooral echt heel erg gevaarlijk. Ook als je niet verbrandt, zal de straling altijd enige schade toegebracht hebben. Blijf je dus bewust van de gevaren van de zon.

Maar smeer wel! Ondanks allerlei dubieuze ingrediënten, mogelijke gezondheidsrisico’s en minder duurzame bestanddelen moet je absoluut nooit zuinig zijn met zonnebrandcrème. Smeer vaak, dik en veel. Hiermee voorkom je namelijk niet alleen en pijnlijk rode huid, maar verklein je – ook als je niet verbrandt – de kans op huidkanker en rem je de vorming van rimpels en pigmentvlekken.

Bescherming

Zonlicht bestaat uit straling van verschillende golflengtes. De meeste straling is zichtbaar licht, maar UV-straling is schadelijk voor ons. UV-C is het meest schadelijk, maar die wordt tegengehouden door de atmosfeer. UV-A en UV-B worden wel doorgelaten.

Bij blootstelling aan teveel UV-B verbrandt je huid. De SPF, Sun Protection Factor, van een zonnebrandcrème geeft aan hoe sterk de bescherming tegen UV-B is. Hoewel er minder UV-A door de atmosfeer heen komt, heeft deze wel een verouderend effect en speelt UV-A een rol bij het vormen van huidkanker. Het is dus belangrijk om te kiezen voor een zonnebrandcrème die naast een SPF ook bescherming biedt tegen UV-A. Op de verpakking zie je soms het symbool van een cirkel met UVA erin, maar dit garandeert helaas geen volledige bescherming. Je zal dus naar de gebruikte filters moeten kijken.

Zonnefilters

Voordat ik naar allerlei crèmes ga speuren, ga ik eerst even op onderzoek uit om meer te weten te komen over de verschillende soorten zonnefilters die er te vinden zijn. Dit zijn de bestanddelen in je zonnebrandcrème die je beschermen tegen UV-B en eventueel UV-A.

Organische zonnefilters

Reguliere zonnebrandcrèmes bevatten vrijwel altijd organische filters, ook wel bekend als ‘chemische’ of synthetische filters. De filters vormen een heel diverse groep moleculen, maar hebben gemeen dat ze allemaal kool- en waterstofatomen bevatten. Hoewel ik niet vaak genoeg kan benadrukken dat synthetische stoffen niet per se slechter zijn dan ‘natuurlijke’ stoffen, raken sommige synthetische zonnefilters wel steeds meer in opspraak.

Organische filters smeer je op je huid en trekken vervolgens ín je huid. Daar maken ze de schadelijke straling onschadelijk door ze te absorberen. De filters verliezen na het aanbrengen langzaamaan hun absorberende werking, waardoor je het elke paar uur opnieuw aan moet brengen.

Er zijn veel verschillende organische zonnefilters. Sommigen zijn berucht om allergische reacties, anderen kunnen mogelijk hormoonverstorend of zelfs kankerverwekkend zijn, maar heel veel zijn gewoon prima te gebruiken zonder gezondheidsrisico’s te lopen. Alle organische filters afdoen als ‘slecht’ is absoluut te kort door de bocht.

Anorganische filters

Zinkoxide en titaniumdioxide (ook wel aangeduid als titaniumoxide) zijn anorganische filters, ook wel bekende als minerale of fysische filters. Het zijn mineralen die de schadelijke straling absorberen maar deels ook reflecteren. Het idee is dat de filters op je huid blijven liggen, dus niet je lichaam binnentreden en daardoor – voor zover bekend – geen gezondheidsrisico’s met zich meebrengen. Beide filters beschermen tegen UV-B. Zinkoxide beschermt ook goed tegen UV-A, terwijl titaniumdioxide dat nauwelijks doet.

Anorganische filters worden overigens vaak toegepast in ‘natuurlijke’ zonnebrandcrèmes, maar de filters zelf zijn in feite niets anders dan hele kleine stukjes geoxideerd metaal. Hoeft op zich niets mis mee te zijn, maar het geeft maar weer eens aan dat ‘natuurlijk’ een onzinnige en misleidende marketingterm is.

Dat de filters op je huid blijven liggen, zorgt er voor dat de zonnebrandcrème ook niet intrekt. Het wegwrijven van die witte waas, kun je dus wel op je buik schrijven. Of je kan met de witte waas op je buik schrijven, zo kun je het ook bekijken.

Wanneer de mineralen kleiner zijn dan 100 nanometer, spreken we van nanofilters. Het voordeel hiervan is dat ze minder zichtbaar zijn op je huid en toch goed beschermen. Bij sommige merken is het onduidelijk of het om nano- of non-nanofilters gaat, maar als er na het smeren geen duidelijke witte waas achter blijft, heb je zeker te maken met nanofilters.

Het effect van zonnefilters op de gezondheid

Zoals bij meer verzorgingsproducten gebeurt het wel eens dat een ingrediënt dat eerst onschadelijk leek te zijn, nu toch schadelijk blijkt voor onze gezondheid. Zo kan het gebeuren dat er momenteel (goedgekeurde) ingrediënten in omloop zijn die je nu waarschijnlijk liever niet meer wil gebruiken.

Grofweg kunnen de zonnefilters opgedeeld worden in filters die veilig zijn om te gebruiken, filters die minder voorkeur hebben en filters die je beter alleen kunt gebruiken als er niets anders voorhanden is. Hierbij is de Nederlandse dermatoloog Jetske Ultee iets voorzichtiger dan het Amerikaanse EWG. Ik zal alle bevindingen hieronder combineren en aanvullen. Aangezien in Amerika meer omstreden filters op de markt zijn en in de Europese Unie juist de nieuwere, betere filters, volg ik voornamelijk het Nederlandse perspectief.

Onder de organische zonnefilters is met name oxybenzone, oftewel benzophenone-3, berucht. Oxybenzone wordt in hogere mate opgenomen door de huid dan andere filters, leidt vaker tot allergische reacties en heeft een beperkte hormonale activiteit waarvan het effect onbekend is. Ook octinoxate, oftewel octyl methoxycinnamate, dringt de huid binnen, leidt soms tot allergische reacties en kan hormonale processen beïnvloeden.

In mindere mate worden ook homosalate, octisalate en octocrylene geassociëerd met het binnendringen van de huid, allergische reacties en/of verstoring van hormonale processen.

Met slechts twee varianten zouden de anorganische filters wat overzichtelijker kunnen zijn, ware het niet dat ik veel tegenstrijdige informatie vind. Volgens het RIVM en het Amerikaanse EWG is het gezondheidsrisico van het gebruik van nano en non-nano zinkoxide en titaniumdioxide heel klein. Bovendien veroorzaken ze vrijwel nooit allergische reacties.

Maar de anorganische filters kunnen onder invloed van zonlicht vrije radicalen vormen. Titaniumdioxide zou dat iets meer doen dan zinkoxide en kleinere nanofilters doen het meer dan grotere filters, maar het is me niet duidelijk in welke mate ze het überhaupt doen. Hoewel het niet bewezen is dat de filters kankerverwekkend kunnen zijn bij gebruik in zonnebrandcrème, kunnen deze vrije radicalen mogelijk wel je DNA en daarmee je cellen beschadigen. Het coaten van de filters kan dat helpen voorkomen.

Maar als non-nanofilters beter zouden zijn dan nanofilters, wat is er dan aan de hand met die nanofilters? Het EWG beweert dat de nanofilters niet de huid binnendringen en het ontstaan van vrije radicalen geen schade toebrengt aan de huid. Naast meerdere negatieve studies, laat één enkele studie zien dat zeer kleine hoeveelheden titaniumdioxide toch de huid binnen zijn gedrongen. Het RIVM concludeert dat het gebruik van nanofilters vooralsnog veilig lijkt, omdat de huid alleen verwaarloosbare hoeveelheden van de filters doorlaten en er al met al dus meer voordelen dan nadelen lijken te zijn.

Waar meer zekerheid over is, is dat het inhaleren van zinkoxide en titaniumdioxide geen goed idee is. Je longen kunnen de nanodeeltjes moeilijk afvoeren en met name titaniumdioxide is via die weg mogelijk kankerverwekkend. In Europa mogen er om die reden geen verstuivende sprays met nanodeeltjes meer verkocht worden, totdat het bewezen onschadelijk is.

Het effect van zonnefilters op het milieu en zeeleven

De voornaamste reden waarom ik me ging verdiepen in zonnebrandcrème was omdat ik eens hoorde dat zonnebrand veel schade toebrengt aan koraalriffen en ander zeeleven. Precies dat mooie leven wat ik zo graag bekijk, nadat ik me rijkelijk heb ingesmeerd! Dat is een effect dat ik niet op mijn geweten wil hebben.

Veel filters blijken ook al bij heel lage concentraties schadelijk voor het zeeleven waaronder algen, vissen en koralen. De koraalriffen die toch al te lijden hebben onder oceaanverzuring, opwarming en vervuiling worden verstoord in hun groei. Ook de algen waarvan ze afhankelijk zijn – en ons bovendien zuurstof leveren – worden vergiftigd. Geen zwemmer? Via je huid, urine en riool komt je zonnebrand alsnog in de zee terecht. Als je het op het strand niet meteen al gedeeltelijk naast je lichaam gespoten had.

Vooral op plekken met veel toerisme worden de effecten pijnlijk zichtbaar. Het is dan ook niet voor niets dat Hawaii hun waardevolle riffen wil beschermen en een verbod op zonnebrandcrèmes met de meest beruchte filters oxybenzone en octinoxate overweegt. En precies, dit zijn twee van die filters die ook het meest risicovol zijn voor onze eigen gezondheid. Op een aantal plaatsen in Mexico zijn deze en een paar andere filters nu al verboden.

Nanofilters van zinkoxide en titaniumdioxide lijken helaas ook niet geheel onschadelijk. Vanwege hun kleine afmetingen kunnen ze celprocessen verstoren en mogelijk heeft het ontstaan van vrije radicalen ook negatieve gevolgen voor het zeeleven. Ook dan kan een coating hier tegen helpen. Non-nanofilters lijken, simpelweg doordat ze iets groter zijn, voorlopig minder schadelijk. Anorganische filters zijn echter per definitie niet bioafbreekbaar en zullen dus altijd ergens op de zeebodem blijven dwarrelen.

Over het effect andere filters op het zeeleven is weinig informatie te vinden. Dit kan betekenen dat het minder schadelijk is, maar het is veel waarschijnlijker dat er er gewoon nog niet genoeg onderzoek naar gedaan is. Maar zodra filters in zeewater en in weefsel van mensen en dieren gevonden worden, ontstaan vrijwel altijd zorgen over de effecten van hun aanwezigheid. Zonnebrandcrèmes die ‘Reef Safe’ of ‘Reef Friendly’ zouden zijn, zijn daar niet specifiek voor getest en geven helaas dus ook helemaal geen garantie.

Maar als je het zeeleven echt wil beschermen, is het veel effectiever om eerst flink te snijden in onze CO2-uitstoot, te stoppen met overbevissing en met grootschalige vervuiling met plastic en industrieel afval. Oftwel, door heel hard te consuminderen. De zonnefilters zijn niet de allergrootste bedreiging voor het zeeleven, maar kunnen wel net het verschil maken voor een toch al kwetsbaar ecosysteem.

Over industrieel afval gesproken: over de productie van zonnefilters kan ik verdomd weinig informatie vinden, maar de chemische industrie staat over het algemeen bekend als grote vervuiler. De kans lijkt me reëel dat er energievretende en vervuilende processen aan te pas komen die het milieu schaden met bijvoorbeeld het vrijkomen van CO2 of giftige stoffen. Anorganische filters scoren waarschijnlijk niet veel beter – of misschien zelfs slechter? -, want ook het winnen en zuiveren van de erts gaat gepaard met veel energiegebruik en vervuiling nog voordat de metalen onder hoge temperatuur geoxideerd worden. Evengoed hartstikke chemisch dus.

Welke filters zijn nou wel en niet oké?

Dus een aantal filters lijkt behoorlijk schadelijk voor zowel mens als milieu en veel filters zijn om verschillende redenen dubieus. Zijn er nog meer opties? En wat zijn dan de beste opties?

Ontwikkeling van zonnefilters is duidelijk nog volop in gang en er komen – met name in Europa – steeds nieuwe, meestal betere filters op de markt. Naast bescherming tegen UV-B is er steeds meer aandacht voor UV-A. Hieronder een overzicht van de filters die ik kon vinden met hun diverse (merk)namen, bescherming en effect op gezondheid en zeeleven. Met name over de effecten op gezondheid en zeeleven worden nog regelmatig nieuwe inzichten verworven.

Naam UV-B UV-A Gezondheid Zeeleven Andere namen Toelichting
Tinosorb A2B ja goed veilig onbekend tris biphenyl triazine (nano) stabiel, ontstekingsremmend
Zinkoxide, nano ja goed redelijk schadelijk
schadelijk bij inhaleren, coating voorkomt ontstaan van vrije radicalen
Zinkoxide, non-nano ja goed veilig oké?

Mexoryl XL ja ja veilig onbekend drometrizole trisiloxane, silatriazole stabiel, vormt geen vrije radicalen, zelden irriterend
Oxybenzone ja ja schadelijk zeer schadelijk benzophenone-3, Neo Heliopan BB penetreert de huid, gevonden in moedermelk, hormoonverstorend, vaak irriterend
Sulisobenzone ja ja schadelijk onbekend benzophenone-4, Uvasorb S5 hormoonverstorend, vaak irriterend, vormt mogelijk vrije radicalen
Tinosorb M ja ja veilig oké methylene bis-benzotriazolyl tetramethylbutylphenol (nano) stabiel, zelden irriterend
Tinosorb S ja ja veilig schadelijk bis-ethylhexyloxyphenol methoxyphenyl triazine stabiel, vangt vrije radicalen weg, ontstekingsremmend
UVAsorb HEB ja ja veilig oké diethylhexyl butamido triazone, iscotrizinol verbeterde versie van octyltriazone, maar minder stabiel
Dioxybenzone ja deels schadelijk? onbekend benzophenone-8 onduidelijk, maar familie van andere benzonen
Amiloxate ja nee schadelijk schadelijk isoamyl p-methoxycinnamate, Neo Heliopan E1000 familie van octinoxate, weinig over bekend
Cinoxate ja nee matig schadelijk?
niet meer in gebruik
Ensulizole ja nee redelijk schadelijk? phenylbenzimidazol sulfonic acid stabiel, ontstekingsremmend, vormt wel vrije radicalen
Enzacamene ja nee schadelijk schadelijk 4-methylbenzylidene camphor hormoonverstorend, vaak irriterend, vormt mogelijk vrije radicalen
Homosalate ja nee matig schadelijk homomenthyl salicylate matige penetratie van de huid, hormoonverstorend, toxische afbraakproducten
Octinoxate ja nee slecht zeer schadelijk octyl methoxycinnamate, ethylhexyl methoxycinnamate, Neo Heliopan AV matige penetratie van de huid, hormoonverstorend, regelmatig irriterend
Octisalate ja nee redelijk schadelijk octyl salicylate, ethylhexyl salicylate, Neo Heliopan OS mogelijk penetratie van de huid, zelden irriterend, stabiel in combinatie met andere filters
Octyltriazone ja nee veilig schadelijk? ethylhexyl triazone, Uvinul T 150 stabiel, zelden irriterend, niet hormoonverstorend
Octocrylene ja nee schadelijk schadelijk
mogelijk penetratie van de huid, gevonden in moedermelk, vaak irriterend
PABA ja nee zeer schadelijk zeer schadelijk para-aminobenzoic acid, 4-aminobenzoic acid ouderwetse filter, penetreet de huid, vaak irriterend, vormt vrije radicalen en mogelijk kankerverwekkend
Padimate O ja nee schadelijk schadelijk octyldimethyl paba, ethylhexyl dimethyl PABA afgeleide van PABA, iets veiliger maar omstreden
Titanium- dioxide, nano ja nee matig schadelijk
schadelijk bij inhaleren, coating voorkomt ontstaan van vrije radicalen
Titanium- dioxide, non-nano ja nee redelijk matig

Trolamine salicylate ja nee matig? onbekend TEA salicylate onbekend, familie van homosalate en octisalate?
Polysilicone-15 weinig nee twijfel schadelijk? Parsol SLX lijkt oké, maar nog weinig over bekend
Avobenzone nee goed matig schadelijk butyl methoxydibenzoylmethane, 4-tert-butyl-4-methoxydibenzoylmethane benzophenone alleen stabiel in combinatie met andere filters, vaak irriterend
Bisdisulizole disodium nee ja twijfel onbekend Neo Heliopan AP lijkt oké, maar nog weinig over bekend
Mexoryl SX matig ja veilig oke? terephthalylidene dicamphor sulfonic acid, ecamsule stabiel, zelden irriterend, nog geen onderzoek over hormoonverstoring
Uvinul A Plus nee ja veilig oké diethylamino hydroxybenzoyl hexyl benzoate stabiel, zelden irriterend, nog geen onderzoek over hormoonverstoring en vrije radicalen
Menthyl anthranilate nee deels matig schadelijk methyl 2-aminobenzoate afgekeurd in EU


In de Verenigde Staten lijkt non-nano zinkoxide de beste optie voor zowel mens als milieu. In Europa zijn Tinosorb, Mexoryl, UVAsorb HEB, octyltriazone en Uvinul A Plus waarschijnlijk minstens net zo goed voor onze gezondheid en schijnt de bescherming nog effectiever te zijn. Daarnaast zijn er hier sowieso veel minder écht schadelijke filters op de markt.

Het zeeleven lijkt wat kwetsbaarder voor vreemde stofjes en van veel filters is het effect nog niet goed onderzocht. Filters die voorlopig de minste schade toe lijken te brengen, zijn Tinosorb M, UVAsorb HEB, Uvinul A Plus en met iets minder zekerheid ook non-nano zinkoxide en Mexoryl SX.

Samengevat in een cheat sheet voor bij de drogist:

Veilig voor ons: Tinosorb, Mexoryl, UVAsorb HEB, octyltriazone, Uvinul A Plus, non-nano zinkoxide (en eventueel non-nano titaniumdioxide)
Veilig voor de zee: Tinosorb M, UVAsorb HEB, Uvinul A Plus en waarschijnlijk non-nano zinkoxide en Mexoryl SX

Andere dingen om op te letten

Je wil meteen weten welke zonnebrandcrème je kan gaan halen? Momentje nog! Naast die filters zijn er nog andere ingrediënten waarvan je moet weten of ze je juist wel of niet in je zonnebrandcrème zou moeten hebben. Tenslotte kun je je nog afvragen of je wel een spray wil gebruiken en wat het voordeel is van een waterbestendige zonnebrandcrème.

Te vermijden ingrediënten

Zowel voor je huid en als vanwege duurzaamheid kun je het liefst zo min mogelijk ingrediënten gebruiken waar je eigenlijk niets aan hebt. Over het algemeen geldt dat hoe minder de ingrediënten bewerkt zijn, hoe minder energievretend en schadelijk de productie is. Een simpeler product is dus al snel beter voor zowel jou als het milieu.

Alcohol en parfum kun je beter mijden. Ze werken namelijk uitdrogend. Parfum kan evenals etherische olie van citrusvruchten, menthol en lavendel tot allergische reacties leiden.

Veel conserveringsmiddelen zijn in allerlei cosmetica al omstreden om mogelijke gezondheidsrisico’s. Onder andere parabenen, phenoxyethanol, methylisothiazolinone en triclosan zijn ook schadelijk voor het zeeleven. Die zou je dus eigenlijk in geen enkel product moeten gebruiken. Sorbinezuur is een conserveermiddel dat waarschijnlijk wel veilig is.

Zonnebrandcrèmes zijn vaak op basis van water, maar soms ook op basis van olie. Het voordeel van olie is dat er dan geen – of minder (sterke)? – conserveermiddelen nodig zijn.

Vitamine A wordt aan steeds minder zonnebrandcrèmes, bodylotions en lippenbalsems toegevoegd en dat is een goede zaak. Vitamine A – of retinyl acetate, retinyl palmitate, retinyl linoleate en retinol – kan namelijk de vorming de kanker bevorderen.

Hoewel het onschuldig klinkt, zijn neemolie, eucalyptusolie, lavendelolie en kamfer schadelijk voor het zeeleven. Bovendien leiden ze bij mensen ook vaak tot huidirritaties. De zonnefilters Enzacamene (4-methylbenzylidene camphor) en Mexoryl SX (terephthalylidene dicamphor sulfonic acid) bevatten beiden kamfer, maar alleen van die eerste is vooralsnog aangetoond dat het echt schadelijk is.

Sommige zonnebrandcrèmes beschermen niet alleen tegen de zon maar ook tegen muggen. Handig? Nou, niet echt. De insectenwerende stoffen wil je namelijk echt niet in de zee hebben. Die vind je voornamelijk op het etiket als benzyl benzoate. Ook pesticiden kunnen aanwezig zijn in zonnebrandcrèmes waar gecontamineerde bijenwas in zit.

Siliconen zijn niet schadelijk voor ons maar waarschijnlijk wel voor het zeeleven. Ook microbeads, kleine stukjes plastic, moet je zeker vermijden, in welk product dan ook.

Met het oog op duurzaamheid gebruik ik het liefst zo min mogelijk aardolie en palmolie, want de winning van beide oliën is zeer schadelijk voor het milieu. De ‘natuurlijke’ merken vermijden vaak al wel het gebruik van aardolie, maar palmolie is helaas alom vertegenwoordigd – verstopt achter vele namen waaronder glycerine, caprylic / capric triglyceride en stearate.

Wenselijke ingrediënten

Gelukkig is niet alles kommer en kwel. Onze huid is erg gebaat bij zonnebrandcrèmes met toegevoegde antioxidanten, want deze vangen vrije radicalen weg en helpen hiermee tegen huidveroudering en vorming van kanker. Antioxidanten zijn bijvoorbeeld vitamine E (tocopherol) en vitamine C (ascorbic acid, ascorbyl), maar ook groenethee-extract, soja-extract, niacinamide, cafeïne en selenium.

Toedieningsvorm

Ondanks dat sprays steeds populairder worden, zou je daar misschien beter van af kunnen zien. Sprays met anorganische nanofilters mogen in Europa sowieso al niet verkocht worden vanwege het inhalatiegevaar. Nou kun je je afvragen of een poeder dat in een crème zit wel in je longen terecht komt, maar er zijn andere redenen om geen spray te gebruiken.

Met een spray gebruik je namelijk al snel minder zonnebrandcrème en heb je kans dat je niet dik genoeg smeert. Daarnaast spuit zo’n spray nogal eens alle kanten uit, waardoor je het bijna rechtstreeks de zee in spoelt. Tenzij je heel voorzichtig bent, is het daardoor volgens mij al snel minder veilig, meer vervuilend en meer verspillend.

Flessen, tubes en pompjes zijn allemaal prima, maar ook potten met een brede deksel kun je wellicht beter laten staan, omdat het minder hygiënisch is en de zonnebrandcrème sneller zijn werking verliest door meer blootstelling aan licht.

Waterbestendigheid

Een zonnebrandcrème die waterbestendig is, blijft beter zitten. Hierdoor hoef je minder vaak opnieuw te smeren en verbrand je minder snel. Je hebt dus ook minder zonnebrandcrème nodig en komen er bovendien minder stoffen in het water terecht.

Claims

Naast ‘Reef Safe’ en ‘Reef Friendly’ is ook de claim dat een product bioafbreekbaar is er eentje die niet gereguleerd is. Biologisch is wel een beschermde term is zegt iets over de productie van de ingrediënten, maar een product dat zowel biologische als bioafbreekbare ingrediënten bevat, is niet per se ook duurzaam geproduceerd of onschadelijk voor mens en milieu.

Nog een stukje cheat sheet:

Mijden: alcohol, parfum, citrus, lavendel, menthol, eucalyptus, neem, kamfer, parabenen, phenoxyethanol, methylisothiazolinone, triclosan, vitamine A (retinyl), benzyl benzoate, siliconen en microbeads. Liever geen bijenwas en ingrediënten van aard- of palmolie
Wel: vitamine E (tocopherol), vitamine C (ascorbic acid/ascorbyl), groenethee-extract, soja-extract, niacinamide, cafeïne en selenium
Verder nog: Liever tube of fles dan spray of pot. Liefst waterbestending.
Vertrouw niet op claims, maar check ingrediënten

Welke zonnebrandcrèmes zijn oké?

Al die mogelijke risico’s van de filters en andere ingrediënten jagen je misschien de stuipen op het lijf, maar de risico’s zijn over het algemeen behoorlijk klein. Zelfs met de meest slechte – oké, wellicht niet met het prehistorische PABA, maar dat kun je hier toch nergens meer vinden – zonnefilters en andere twijfelachtige ingrediënten ben je nog altijd beter af dan wanneer je helemaal niet smeert. Dus ik blijf het zeggen: smeer hoe dan ook!

Nu dan eindelijk waar je waarschijnlijk op zat te wachten: welke zonnebrandcrème voldoet aan alle – of de belangrijkste – eisen? Omdat ‘natuurlijk’, biologisch of biologisch afbreekbaar helaas niet voldoende zegt, zullen we toch echt naar de ingrediënten moeten kijken om zelf een oordeel te kunnen vellen.

Om verschillende zonnebrandcrèmes beter te kunnen vergelijken, ben ik op zoek gegaan naar heel veel zonnebrandcrèmes voor het hele lichaam met een bescherming van ongeveer SPF 30. Vaak worden verschillende zonnefilters gecombineerd in een zonnebrandcrème om elkaar te stabiliseren en een breder spectrum van UV-straling te dekken.

De vergelijking is puur op basis van de ingrediënten. Je zal begrijpen dat ik ze lang niet allemaal heb getest. Ik heb een aantal links naar reviews toegevoegd, zodat je kan nalezen of ze ook lekker smeren en al dan niet intrekken.

Product
Filters UV Ongewenst Gewenst Gezondheid Zeeleven Vorm WP Reviews
Organisch









Uncover suncover SPF 30
Uvinul A Plus, octyltriazone,
Tinosorb S, Ensulizole
AB PO, AO Aox veilig schadelijk fles ? Liset, Loes, Nathalie
Derma sun screen SPF 30
Uvinul A Plus, octyltriazone,
UVAsorb HEB
AB AO, PO, cons
veilig schadelijk tube ja
Muti body LSF 30
Tinosorb S, Tinosorb M,
Tinosorb A2B
AB Alc, PO VitE, vitC, Aox veilig schadelijk pompje ?
Garnier ambre solaire protection SPF 30
Mexoryl SX, Mexoryl XL,
meer?
AB (geen informatie)
onbekend onbekend fles / spray ja
Garnier ambre solaire clear protect SPF 30
Mexoryl SX, Mexoryl XL,
meer?
AB (geen informatie)
vonbekend onbekend spray ja
Garnier ambre soleil light and silky SPF 30
Mexoryl SX, meer? B (geen informatie)
onbekend onbekend fles ja
Biodermal kids zonnemelk SPF 30
Tinosorb M, octisalate,
Uvinul A Plus, Tinosorb S,
octyltriazone

Alc, PO VitE matig schadelijk fles ja
Bioderma photoderm LEB SPF 30
Tinosorb M, avobenzone,
Tinosorb S
AB AO, PO, cons, parfum
matig schadelijk spray ja
Bioderma photoderm AKN SPF 30
Octocrylene, Tinosorb M,
avobenzone
AB AO, PO, cons, parfum VitE schadelijk schadelijk spray ja
Garnier ambre solaire beschermende zonnemelk SPF 30
Octocrylene, octisalate
avobenzone, titaniumdioxide (nano)
octyltriazone, Mexoryl SX
AB Alc, AO, PO, cons, parfum, MP? VitE schadelijk schadelijk fles ja
Garnier ambre solaire beschermende zonnespray SPF 30
Octocrylene, homosalate
octisalate, avobenzone
octyltriazone, Mexoryl SX
AB Alc, AO, PO, cons, parfum, MP? VitE schadelijk schadelijk spray ja
Riemann P20 SPF 30
Homosalate, Uvinul A Plus,
octocrylene, avobenzone,
UVAsorb HEB
AB Alc, sil, MP?
schadelijk schadelijk fles / spray ja
Nivea sun protect SPF 30
Octisalate, avobenzone,
Tinosorb S, octyltriazone
AB Alc, PO, sil, EO, cons, parfum VitE schadelijk schadelijk fles ja
Louis Widmer all day SPF 30
Avobenzone, octocrylene,
polysilicone-15, Ensulizone
AB Alc, AO, PO, sil, cons, (parfum) VitE schadelijk schadelijk tube ?
Louis Widmer clear sun SPF 30
Octocrylene, avobenzone,
octosalate, UVAsorb HEB,
polysilicone-15, Tinosorb S
AB Alc, AO, PO, sil, (parfum) VitE schadelijk schadelijk spray ?
Louis Widmer sun gel SPF 30
Uvinul A Plus, polysilicone-15,
Tinosorb S, octyltriazone,
UVAsorb HEB
AB Alc, AO, PO, EO, sil, (parfum) VitE schadelijk schadelijk tube ?
Biodermal hydra plus SPF 30
Octocrylene, octisalate,
Tinosorb S, Uvinul A Plus,
avobenzone
AB Alc, PO, cons, parfum VitE schadelijk schadelijk fles ja
Biodermal gevoelige huid SPF 30
Octocrylene, octisalate,
Tinosorb S, Uvinul A Plus,
avobenzone
AB Alc, PO, cons, parfum VitE schadelijk schadelijk fles ja
Eucerin sensitive protection lotion SPF 30
Octisalate, avobenzone,
Tinosorb S, octyltriazone
AB Alc. AO, PO, sil, parfum VitE schadelijk schadelijk fles ja
Avène crème/melk SPF 30
Tinosorb M, Tinosorb S,
UVAsorb HEB, avobenzone
AB AO, PO, parfum VitE schadelijk schadelijk tube ja
Lush The sunblock SPF 30 W Octocrylene, octinoxate B

schadelijk zeer schadelijk blok ?
Fair squared apricot SPF 30
Tinosorb S, Uvinul A Plus,
octinoxate, octyltriazone
AB PO, AO, EO, parfum
schadelijk zeer schadelijk tube ?
Vision every day SPF 30
6 filters waaronder oxybenzone AB (geen informatie)
schadelijk zeer schadelijk tube / pompje / spray ja
RoC soleil-protect SPF 30
(geen informatie) ? (geen informatie)
onduidelijk onduidelijk spray ja
Organisch + anorganisch









Green People scent free SPF 30
Amiloxate, titaniumdioxide (nano),
Uvinul A Plus
AB PO Aox schadelijk schadelijk tube ? Iris
Cien zonnebrand SPF 30
Octocrylene, octosalate,
titaniumdioxide (nano), avobenzone
AB Alc, AO, PO, EO, sil, parfum VitE schadelijk schadelijk tube / fles / pompje ja Cynthia
Biotherm zonnemelk SPF 30
Mexoryl SX, polysilicone-15,
octocrylene, titaniumdioxide
AB Incomplete informatie, EO VitE schadelijk schadelijk tube ?
Nivea sun kids SPF 30
Homosalate, octocrylene,
avobenzone, titaniumdioxide (nano),
octisalate
AB Alc, PO, sil, EO, parfum VitE schadelijk schadelijk fles ja
La Roche-Posay Anthelios SPF 30
Octocrylene, octisalate,
avobenzone, titaniumdioxide (nano),
octyltriazone, Mexoryl SX
AB Alc, AO, PO, cons VitE schadelijk schadelijk tube ja
Yaoh sun block SPF 30
Octocrylene, octinoxate,
oxybenzone, zinkoxide
AB PO, parfum VitE, vitC schadelijk zeer schadelijk fles ?
Paula’s Choice suncare SPF 50
Homosalate, oxybenzone,
octisalate, avobenzone,
octocrylene, titaniumdioxide (nano)

AO, PO, sil, MP, cons, vitA VitE schadelijk zeer schadelijk tube ?
Anorganisch









Badger SPF 30 unscented W Zinkoxide, non-nano AB Was VitE veilig veilig tube ja
Raw elements face + body 30+ W Zinkoxide, non-nano AB Was VitE, Aox veilig veilig tube / stick / blikje ja Kyra
*Mama Kuleana reef safe SPF 30
Zinkoxide, non-nano AB Was VitE veilig veilig potje ja
*All good SPF sport W Zinkoxide, non-nano AB Was VitE veilig veilig stick ja
*All good SPF 30 sport
Zinkoxide, non-nano AB PO Aox veilig veilig tube / spray ja
*Babo clear zinc SPF 30
Zinkoxide, non-nano AB PO
veilig veilig tube / spray ja
Attitude 100% mineral sunscreen SPF 30
Zinkoxide, non-nano AB PO
veilig veilig tube / spray ?
*Kokua sun care SPF 50
Zinkoxide, non-nano AB PO, AO VitE veilig veilig tube ja
*Suntegrity unscented SPF 30
Zinkoxide, non-nano AB PO, sil Aox veilig veilig tube ?
*Sea & Summit suncreen lotion SPF 30 W Zinkoxide, non-nano AB

veilig veilig potje ja
* Goddess Garden baby SPF 30
Zinkoxide, non-nano AB PO VitE veilig veilig tube ?
Soléo organics sunscreen SPF 30
Zinkoxide, non-nano AB PO, was Aox veilig veilig tube ja
Earth’s best mineral sunscreen SPF 30
Zinkoxide, non-nano AB PO, EO VitE veilig redelijk tube ja
The Ohm collection sun safe SPF 30
Zinkoxide, non-nano AB EO VitE veilig redelijk tube ? Marieke, Mariëlle
*Manda organic sun paste SPF 50
Zinkoxide, non-nano AB Was, EO
veilig redelijk potje ja
*Raw love SPF 35
Zinkoxide, non-nano AB Was, EO VitE veilig redelijk blikje ja
Erbaviva baby sunscreen SPF 30
Zinkoxide, non-nano AB PO, EO VitE veilig redelijk tube ja
Mádara plant stem cell SPF30
Zinkoxide, non-nano AB Alc, PO, EO, was VitE, vitC matig redelijk tube ?
Grahams SunClear SPF 30
Zinkoxide, nano AB PO, sil, MP, cons, parfum VitE redelijk schadelijk tube ja
Eco cosmetics sunmilk SPF 30
Zinkoxiode, titaniumdioxide AB PO, parfum VitE veilig matig tube ?
Alba botanica kids mineral SPF 30
Zinkoxiode, titaniumdioxide AB Alc, PO, sil VitE matig matig tube ja
Alba botanica sensitive mineral SPF 30
Zinkoxiode, titaniumdioxide AB Alc, PO, sil VitE matig matig tube ja
Jason mineral sunscreen SPF 30
Zinkoxiode, titaniumdioxide AB PO, sil, cons
veilig schadelijk tube ?
Goddess Garden everyday SPF 30
Titaniumdioxide, zinkoxide AB PO, EO VitE veilig matig tube / fles ? Merel
Ringana Fresh SPF 20
Titaniumdioxide, zinkoxide AB PO, alc VitE, vitC veilig matig fles? ja
Earth Line argan bio sun SPF 20
Titaniumdioxide, zinkoxide AB PO, EO, parfum VitE veilig matig tube ? Sophie
Alga Maris organic sun spray SPF 30
Titaniumdioxide, zinkoxide AB PO, parfum VitE veilig matig spray ja
Alga Maris sun screen lotion SPF 30
Titaniumdioxide, zinkoxide AB PO, parfum VitE veilig matig pompje ja
Biosolis gezicht en lichaam SPF 30
Titaniumdioxide, zinkoxide AB Alc, PO, parfum VitE matig matig tube ja
Alba botanica sensitive mineral SPF 30
Titaniumdioxide, zinkoxide AB PO, cons VitE matig schadelijk spray ja
Alphanova sun SPF 30 kids
Titaniumdioxide, non-nano B PO, parfum VitE veilig matig spray ?
Pure nuff stuff SPF 20 W Titaniumdioxide, non-nano B PO VitE veilig matig fles ?
Eco cosmetics no biocide SPF 30
Titaniumdioxide, non-nano? B PO, EO
veilig matig tube ?
Eco cosmetics sunpspray SPF 30
Titaniumdioxide, non-nano? B PO, parfum VitE veilig matig spray ?
Naif zonnebrandcrème SPF 50
Titaniumdioxide, non-nano B (formule wordt herzien) VitE veilig? matig fles ja Shirley
Naif zonnebrandcrème SPF 50
Titaniumdioxide, non-nano B (geen informatie)
veilig? matig spray ja
Weleda edelweiss SPF 30
Titaniumdioxide, non-nano B Alc, PO, EO, parfum
matig matig tube ja
Weleda edelweiss gevoelige huid SPF 30
Titaniumdioxide, non-nano B Alc, PO
matig matig tube ja
Sea2stream sunscreen for body SPF 30
Titaniumdioxide, non-nano B Alc, PO, MP? VitE, Aox matig matig tube / fles ja
Lovea bio sun spray SPF 30
Titaniumdioxide, non-nano B Alc, parf, PO, ins VitE matig schadelijk spray ja Desiree, Iris, Natasja, Sofie, Zoë
Lavera sunscreen SPF 30
Titaniumdioxide, non-nano B Alc, parf, PO, ins, was, EO VitE matig schadelijk tube ja Mariëlle, Natasja
Alphanova sun SPF 30
Titaniumdioxide, non-nano B PO, EO, ins, parfum
matig schadelijk spray ? Mariëlle
Acorelle spray solaire SPF 30
Titaniumdioxide, non-nano B Alc, PO, ins, parfum
matig schadelijk spray ja Zoë

Producten gesorteerd op filters: anorganische filters, organische én anorganische en organische filters, daarbinnen gesorteerd op veiligheid voor mens en milieu, * niet verkrijgbaar in Nederland; W: zonnebrand met weinig ingrediënten; UV: bescherming tegen UV-A (A), UV-B (B) of beide (AB); Ongewenst: ongewenste ingrediënten zoals alcohol (Alc), aardolie (AO), palmolie (PO), schadelijke conserveermiddelen (cons), schadelijke plantaardige/etherische oliën (EO), insectenwerende middelen (ins), bijenwas (was), siliconen (sil) en microplastics (MP); Gewenst: gewenste ingrediënten zoals vitamine E (vitE), vitamine C (vitC) en andere antioxidanten (Aox); Gezondheid: potentieel gecombineerd effect van filters en andere ingrediënten op onze gezondheid; Zeeleven: gecombineerd effect van filters en andere ingrediënten op het zeeleven; Vorm: toedieningsvorm; Waterproof (WP). Overzicht mogelijk niet 100% nauwkeurig, met name AO, PO en non-nano onder voorbehoud.

Holy smokes wat zijn er toch veel zonnebrandcrèmes! En dan is deze lijst niet eens compleet. Omdat ik geen zonnebrandcrème meer kan zien, zul je zelf even moeten checken of de producten dierproefvrij dan wel veganistisch zijn als je dat belangrijk vindt. En geef een gil als ik een heel goede over het hoofd gezien heb!

De perfecte zonnebrandcrème met organische filters?

Na het bestuderen van de filters en andere ingrediënten had ik gehoopt op een zonnebrandcrème met Tinosorb M en/of UVAsorb HEB met eventueel Uvinul A Plus en verder niet teveel andere ingrediënten. Teveel gevraagd? Blijkbaar wel.

Er zijn wel wat merken die gebruik maken van de betere, organische filters. Een betere bescherming zul je niet vinden in een zonnebrandcrème. Maar helaas blijkt geen enkele van die zonnebrandcrèmes optimaal. In Uncover zitten filters die fantastisch zijn voor ons, maar minder voor het zeeleven. Voor Derma en Muti geldt hetzelfde en dan voegen ze ook nog eens schadelijke conserveringsmiddelen of alcohol toe.

Andere merken voegen nog veel meer schadelijke filters en ingrediënten toe. Merken als Grahams en Paula’s Choice gebruiken verdorie zelfs microplastics! Als je de allerbeste filters wil, zou ik voor Uncover, Derma of Muti gaan. Uncover is overigens een non-profitmerk van dermatoloog Jetske Ultee, waardoor de zonnebrandcrème relatief goedkoop is en ik geneigd ben om het extra betrouwbaarheidcredits te geven.

De zonnebrandcrèmes die ik vond met een combinatie van organische en anorganische filters kan ik kort over zijn. Laat maar staan.

De perfecte zonnebrandcrème met anorganische filters?

Er is ruime keuze uit zonnebrandcrèmes met anorganische filters. In dit segment vind je vooral veel merken die zich als ‘natuurlijk’ profileren en ook nog eens vaak uit Amerika, omdat daar waarschijnlijk inderdaad geen betere alternatieven beschikbaar zijn.

Het viel me op dat zonnebrandcrèmes met alleen titaniumdioxide vaak een UVA-symbool hebben, maar hier dus eigenlijk helemaal niet goed tegen beschermen. Kies daarom dus liever voor non-nano zinkoxide. Dat is meteen beter voor het leven in de zee.

Badger en Raw elements zijn op basis van non-nano zinkoxide en zonnebloemolie en bevatten verder opvallend weinig ingrediënten zoals bijenwas en plantaardige oliën of een extract. Soléo organics bevat al wat meer ingrediënten, maar is eveneens veilig voor mens en milieu. De mogelijkheid dat er pesticiden in de bijenwas zit, lijkt me behoorlijk klein en daarmee minder erg dan het gebruik van bijvoorbeeld insectenwerende middeltjes of microplastics. Het enige nadeel is dat deze drie opties niet geschikt zijn voor veganisten of kleine budgetten.

Wat een gemis dat de overige zonnebrandcrèmes met non-nano zinkoxide en verder geen schadelijke ingrediënten in Nederland niet verkrijgbaar (of betaalbaar) lijken te zijn. Goddess garden verkoopt nota bene hun matige everyday wel hier, maar hun vrijwel perfecte baby niet. Dat zou een fijn en redelijk betaalbaar veganistisch alternatief kunnen zijn voor Badger, Raw elements en Soléo organics. [Update: Ingrid tipte mij Attitude, op basis van zinkoxide. Waarschijnlijk wel met ingrediënten op basis van palmolie en geen antioxidanten, maar ook geen schadelijke stoffen en helemaal veganistisch!]

Verder nog

Opvallende samenstellingen

Er is vaak verschil in samenstelling van verschillende zonnebrandcrèmes binnen hetzelfde merk, tussen verschillende SPF-waardes maar ook tussen een tube en een spray. Check dus altijd het specifieke product als je wil weten wat er in je zonnebrandcrème zit.

Zonnebrandcrème speciaal voor kinderen of baby’s is overigens pure marketing. Je zou verwachten dat ze milder zijn, maar sommige zijn ronduit schadelijk. En als je dan toch een fijne vindt – zoals Goddess garden baby – waarom zou je die dan niet gewoon ook zelf gebruiken? Onze huid verdient evengoed het allerbeste, lijkt me.

Oliën en zelfgemaakte zonnebrandcrèmes

Er zijn ook ‘natuurlijke’ zonnebrandcrèmes te koop van plantaardige olie en eventueel was of etherische olie. Zonder filters. Bang geworden van alle mogelijke effecten van zonnefilters lijkt dit je wel wat? Ho, wacht, stop!

Er gaan allerlei verhalen te ronde over hoeveel sommige plantaardige oliën zouden beschermen, maar het is helemaal niet duidelijk of het echt werkt. Bovendien is de eventuele SPF sowieso al snel veel te laag. Dit geldt evengoed voor zelfgemaakte zonnebrandcrèmes op basis van vergelijkbare ingrediënten. Aan sommige recepten wordt dan nog alcohol toegevoegd ook. Niet doen!

Een zelfgemaakte zonnebrandcrème met zinkoxide zou misschien nog kunnen, maar realiseer je dat verhoudingen extreem belangrijk zijn. Zinkoxide is ook schadelijk als je er teveel van gebruikt en werkt niet genoeg als je juist te weinig gebruikt. Bovendien hebben ingrediënten ook altijd weer een effect op elkaar. Ik zou er echt niet aan beginnen als je er geen verstand van hebt.

Aftersun

Ach ja, als ik dan toch bezig ben. Aftersun is een beetje omstreden. We smeren het nadat we in de zon geweest zijn om de huid te herstellen. Allereerst moeten we natuurlijk voorkomen dat we überhaupt verbranden, zodat er niet teveel schade ontstaat. Maar verbranden gebeurt soms toch en ook zonder te verbranden is een aftersun soms fijn. We gebruiken het om de huid te hydrateren en te verkoelen.

Vaak zit een aftersun vol met alcohol, menthol of parfum. Dat verlicht wel even, maar is uiteindelijk helemaal niet goed voor je toch al kwetsbare huid. Beter koel je je huid onder een koude douche en smeer je het daarna in met een aftersun of bodylotion op waterbasis zónder alcohol, menthol of parfum, maar mét glycerine en antioxidanten.

Conclusies

Ik wil je niet bang maken met hoe zonnefilters en andere ingrediënten mogelijk invloed hebben op ons en de natuur. Integendeel, paniekzaaierij over zonnebrandcrème vind ik een erg kwalijke zaak. Al heb je de minst gunstige zonnebrandcrème uit bovenstaand lijstje, kun je alsnog altijd beter gewoon wél smeren. Maar het is wel goed om te weten welke stoffen je – in het vervolg – beter kunt mijden en bij welke je wel baat hebt.

Dat anorganische filters goed zijn en organische slecht, is duidelijk te kort door de bocht. De oudere en minder stabiele filters kunnen schadelijk zijn voor onze gezondheid en het leven in de zee lijkt zelfs nog een stuk gevoeliger. Maar er zijn wel een paar heel goede organische filters die oké zijn voor mens en milieu. Bij de anorganische filters gaat de voorkeur uit naar non-nano zinkoxide.

Naast de keuze voor filters is het aan te raden om ingrediënten als alcohol, etherische oliën van citrusvruchten en lavendel, bepaalde conserveringsmiddelen, vitamine A, siliconen, microplastics en insectenwerende middelen te vermijden. Ingrediënten vervaardigd uit aardolie of palmolie hebben uit milieuoverwegingen niet de voorkeur. Antioxidanten als vitamine E, vitamine C, cafeïne en thee-extract zijn juist wel weer aan te bevelen ter bescherming van onze huid.

Het aanbod in zonnebrandcrèmes is enorm. De best beschermende filters vind je in een aardig aantal zonnebrandcrèmes, maar zijn meestal aangevuld met minder onschuldige filters en andere ongewenste ingrediënten. Uncover, Derma en Muti lijken momenteel beste keuze voor onszelf, maar zijn niet geheel onschadelijk voor het milieu. Badger en Raw elements bevatten naast non-nano zinkoxide geen andere schadelijke stoffen en bevatten zelfs geen aardolie of palmolie. Hiermee zijn ze zo goed als onschadelijk voor het milieu en bieden toch een goede bescherming.

Hoewel bedekkende kleding en de parasol altijd nog het meest duurzaam en gezond zijn, moet we natuurlijk gewoon wel blijven smeren en dan kunnen we beter kiezen voor een goed beschermende écht zonnebrand dan ten koste van alles bepaalde ingrediënten vermijden. Badger en Raw elements komen al heel aardig in de buurt van de perfecte zonnebrandcrème. Intussen blijf ik gewoon lekker hopen op een zonnebrandcrème met Tinosorb M en/of UVAsorb HEB met eventueel Uvinul A Plus en verder niet teveel andere ingrediënten. Teveel gevraagd? We zullen zien!

Ten slotte nog de complete cheat sheet:

Veilig voor ons: Tinosorb, Mexoryl, UVAsorb HEB, octyltriazone, Uvinul A Plus, non-nano zinkoxide (en eventueel non-nano titaniumdioxide)
Veilig voor de zee: Tinosorb M, UVAsorb HEB, Uvinul A Plus en waarschijnlijk non-nano zinkoxide en Mexoryl SX
Mijden: alcohol, parfum, citrus, lavendel, menthol, eucalyptus, neem, kamfer, parabenen, phenoxyethanol, methylisothiazolinone, triclosan, vitamine A (retinyl), benzyl benzoate, siliconen en microbeads. Liever geen bijenwas en ingrediënten van aard- of palmolie
Wel: vitamine E (tocopherol), vitamine C (ascorbic acid/ascorbyl), groenethee-extract, soja-extract, niacinamide, cafeïne en selenium
Verder nog: Liever tube of fles dan spray of pot. Liefst waterbestending.
Vertrouw niet op claims, maar check ingrediënten
Beste bescherming: Uncover, Derma en Muti
Beste voor mens én milieu: Badger, Raw elements en Attitude


Had jij al eens stilgestaan bij de verschillen tussen zonnebrandcrèmes? Laat een berichtje achter als je ervaring hebt met een fijn merk, als je nog met vragen zit of de gouden tip in handen hebt!

Dit denken jullie ervan

  1. Heel erg bedankt voor dit artikel. Erg verhelderend en uitgebreid geschreven! Ik ben al een tijdje op zoek naar het “perfecte” zonnebrandmiddel en nu heb ik eindelijk een overzicht die mij hierbij kan helpen. Nogmaals bedankt en nog een fijn Pinksterweekend gewenst!

    1. Fijn om te horen dat je er iets aan hebt! Als je eraan denkt, hoor ik over een tijdje graag wat je uiteindelijk gekozen hebt en hoe dat bevalt 🙂

  2. Super bedankt voor dit artikel 😃 nu weet ik welke zonnebrandcrème ik kan gaan gebruiken.
    Ik was er een tijdje terug achter gekomen dat de zonnebrandcrème die wij altijd gebruikte heel schadelijk is voor het zeeleven 😮😢 Sindsdien gebruikte ik eigenlijk nauwelijks crème. Vooral de methode kort in de zon en steeds iets langer. Want verbanden wil ik zeker niet.

    1. Dat kort onbeschermd in de zon is in het voorjaar wel goed om te doen, maar ik zou ook met die schadelijke zonnebrandcrème wel echt blijven smeren hoor. Want ook als je niet verbrand, raakt je huid beschadigd van de zon. Ben wel benieuwd wat je volgende crème wordt en wat je daarvan vindt!

  3. Oh man… ik werd niet echt vrolijk terwijl dit artikel las. Ik hoorde al steeds vaker dat zonnebrandcrèmes niet zo goed zijn voor het zeeleven. Fijn wel deze duidelijk uitleg! Ik ga er eens goed op letten als ik de volgende ga kopen 😉

    1. Oh oeps, sorry! Ik denk dat het belangrijkste is dat we ons realiseren dat vooral oxybenzone en octinoxate echt slecht zijn. Al die andere stoffen die ik noemde zijn niet ideaal, maar zolang er niets bestaat wat helemaal perfect is kom je daar niet echt onder uit. En dan vind ik enge huidkanker voorkomen toch echt nog het allerbelangrijkste.

    1. Beetje teveel misschien! Maar als ik vragen heb, dan móet ik antwoord. Hopelijk kun je er wat mee als je aan nieuwe zonnebrandcrème toe bent 🙂

  4. Hallo,

    Ik ben zelf ook een zoektocht gestart en kwam uit op het Canadees merk Attitude.( non nano,100% mineraal, factor 30)
    Hij bevalt mij goed, zijn er meer refenties van dit merk?
    Gr,Ingrid

    1. Dank je wel, Ingrid! Deze had ik nog helemaal niet gezien en volgens mij is het een gouden tip!

      Er zijn een paar varianten, maar ik zie weinig verschil in samenstelling. Ze bevatten alleen zinkoxide als filter, dus dat is gunstig. Verder wel water en veel ingrediënten die waarschijnlijk van palmolie gemaakt zijn, maar geen schadelijke conserveermiddelen of andere ongewenste stofjes. In een handige tube en zelfs gecertificeerd veganistisch. In Nederland hebben ze alleen een andere verpakking, dus ik zou even navragen of ze mogelijk verouderd zijn (vanwege de houdbaarheid) of dat ze hier gewoon een ander etiket gebruiken.

      Ik ga hem toevoegen aan het lijstje 🙂 Nogmaals bedankt!

  5. Bedankt voor dit Artikel. Ik ben al wat jaren op zoek naar een Zonnecreme zonder slechte ingrediënten. Ik kwam op pure nuff stuff. Ken je deze?

    Groetjes José

    1. Ja, die staat op het lijstje! Met titaniumdioxide, dus niet helemaal ideaal, maar zeker geen verkeerde optie. Bevat ook opvallend weinig ingrediënten. Heb je hem gebruikt?

  6. Supergoed stuk Linda! Ik zit nooit heel erg lang in de zon (en sowieso al zelden tussen 12.00 en 16.00), maar soms ontkom je er inderdaad niet aan zoals jij zegt.

    Ik werd laatst door iemand getipt over “Amazinc”, daar ben ik heel erg benieuwd naar. Ik schrok er echt van om te zien hoe onze zonnebrand het zeeleven kan aantasten, met name de oxybenzone als ik deze video mag geloven: https://www.youtube.com/watch?v=28qWIPeOkvI&t=420s, maar nooit geweten dat bijvoorbeeld ook lavendelolie schadelijk is..

    Overigens helemaal mee eens met jouw stelling dat alleen je zonnefilter aanpassen niet voldoende is en dat consuminderen stap 1. Stap 1 naar een gezondere zee én een gezondere planeet in het algemeen. Toch denk ik dat er weinig mensen zich bewust zijn van het effect van hun zonnebrand op het zeeleven (en op hun eigen gezondheid), dus supergoed dat je hier aandacht aan besteed.

    1. Uiteindelijk zijn bijna alle duurzame onderwerpen inderdaad samen te vatten met ‘we moeten consuminderen’ 🙂
      Amazinc had ik nog niet gezien, dank voor de tip! Het flesje bevat alleen olie, was en zinkoxide. Ziet er goed uit! Ben wel benieuwd hoe het smeert met al die olie en hoeveel zinkoxide er precies in zit. Het blikje en de stick bevatten een ‘mineral filter’, dus het is me niet duidelijk of dat zinkoxide en/of iets anders is. Dat flesje is denk ik wel een poging waard!

    1. Dank je wel voor de tip, Evelien. Ik ben bang dat ik hem er niet bij ga zetten, nee. De filters zijn redelijk oké voor ons, maar schadelijk voor de zee. Verder zie ik palmolie, citrus, alcohol en een schadelijk conserveermiddel. Het lijstje zal nooit compleet worden, want ik las laatst dat er zo’n 3400 varianten zijn. Dan voeg ik liever alleen merken toe waar ik iets enthousiaster van word…

  7. Ojee ik dacht dat dit juist een heel goed natuurlijk merk was. Zo zie je maar weer 🙁 Welk schadelijk conserveermiddel had je gezien?

    1. Natuurlijk is echt een waardeloze claim hoor. Vaak betekent het alleen dat er geen aardolie in zit (wat wel goed is), maar verder zegt het niks over of het goed is voor jou of het milieu.
      Het conserveermiddel is phenoxyethanol.

  8. Helaas pindakaas.. de Solait zonnebrand spray van Kruidvat die ik zo fijn vind komt ook niet door de keuring op het eerste oog.. Van een huidtherapeut heb ik overigens ook een zonnebrand getipt gekregen van Heliocare, een Spaans merk. Ik ga eens kijken of ik daar het ingrediëntenlijstje nog van kan vinden 🙂 Nogmaals dank voor je briljante artikel!

  9. Dankjewel voor dit steengoede, uitgebreide artikel. En voor het overzicht met de merken (ik hou van lijstjes en overzichten)! Wij hadden, overigens voor ik dit artikel had gezien, de literfles Uncover gekocht, en voor ons baby meisje de Weleda zonnebrandcrème. Als het op is – dat kan wel even duren, want ondanks de bekende risico’s zit smeren niet in ons systeem – ga ik een metalen potje van Raw Elements aanschaffen. Die is namelijk ook nog eens zonder plastic verpakking 😀

    1. Dank je wel voor je enthousiasme! Fijn dat ik het niet alleen voor mezelf heb uitgezocht 😉
      Ik ben wel heeeel benieuwd: hoe bevallen de crèmes van Uncover en Weleda? Die Uncover lijkt me de beste optie voor een zonnebrandcrème met organische filters en ook goed betaalbaar, dus ik vraag me af hoe die in de praktijk is. Die en Raw Elements of Badger staan ook nog op mijn lijstje, maar ook hier moet er eerst een aardig voorraad van vanalles op. Moeten we toch maar eens leren om vaker te smeren 😉

  10. Die van Uncover vind ik heel prettig in gebruik. Smeert goed! En ruikt ook wel lekker (je herkent de geur direct). Om het mee te nemen pakken we gewoon een klein potje. Overigens is de spuitkop wel enthousiast, die gaat wat harder dan je verwacht en geeft ook meer dan verwacht. Daar moesten we even aan wennen, dus ging er nog regelmatig wat op de grond in plaats van in onze handen. Ik baalde er wel van dat de grote fles in een nog grotere doos werd verstuurd met van dat piepschuimen opvulmateriaal 🙁 Qua duurzaamheid is er nog een wereld te winnen, maar in gebruik dus erg prettig.

    Die van Weleda is heel stroef, zoals volgens mij wel vaker het geval is bij anorganische filters. Maar dat wist ik bij aanschaf nog niet. Bij het insmeren van onze beweeglijke baby gaat het eigenlijk dus niet zo prettig. Er blijft ook een flink witte waas achter – eveneens heel logisch bij anorganische filters – wat ik eigenlijk wel fijn vind omdat ik kan zien wat al gesmeerd is en wat nog niet. Door de moeite van het smeren ben ik echter wel blij dat het een kleine tube is en ik dan over kan op een ander product.

    1. Oh, dank je wel voor de dubbele review! Heel handig om te weten (ook voor de meelezers).
      Het verbaast me niet heel erg. Aangezien Uncover ontwikkeld is door een dermatoloog mag ik hopen dat die lekker smeert. Zo’n spuitkop lijkt me eigenlijk juist wel handig (als je hem onder controle hebt). Dat piepschuim is jammer, maar ik baal vooral dat ze de crème net niet aan al mijn eisen hebben laten voldoen 😉
      Ik heb nu twee producten met anorganische filters geprobeerd. De ene is oké, maar niet echt fijn en de ander is eigenlijk gewoon echt niet fijn. Ik hoor meer twijfelachtige geluiden over zulke zonnebrandcrèmes. Er lijkt nogal wat verschil te zijn tussen merken en persoonlijke voorkeuren, dus dat is helaas nog niet zo makkelijk. Misschien probeer ik er later nog eentje. Eerst maar even restjes opmaken.

  11. Bedankt voor je uitgebreide verhaal! Ik kan het nergens anders zo uitgebreid vinden.

    Zelf gebruik ik overigens op aanraden van een vriendin Soleo Organics. Erg fijn spul! Wel wat vettig, maar ik heb een nogal droge huid, dus dat vind ik juist wel lekker. Voor mijn gezicht vind ik hem wel te vet, daarvoor zoek ik nog een alternatief. Ik heb nu nog een klein flesje van Clarins staan, wat superfijn is, maar vast niet goed voor mens en milieu…

    1. Oh die van Soleo Organics is ook echt een van de betere die ik kon vinden. Heb hem nog nooit in het echt gezien, dus heel fijn om te horen dat je hij je bevalt! Hij klinkt wel een beetje als Attitude, die ik afgelopen weken getest heb. Waar heb je Soleo Organics gekocht?

  12. Ik heb hem via Greenbeautyshop.nl. Bij Nourishednederland hebben ze hem ook, maar ik vind de Green beauty shop handiger omdat zij pakketjes ook naar een afhaalpunt verzenden. Met beide webshops heb ik goede ervaringen.

  13. Hoi wat een superfijn artikel!! Van lovea nu overgestapt op attitude. Nog niet gebruikt want we maken eerst de lovea nog even op.
    Wat ik me afvraag, als mijn dochter naar school gaat zou ik graag een zonnebrand smeren die langer meegaat (ik denk niet dat de juf het tof vindt als ik tussendoor even kom smeren 😂). Ik kwam op ultrasun family spf 30 maar die staat er niet tussen. Heb je toevallig ervaring met deze zonnebrand?

    1. Ah jij had ook Attitude al gevonden. Bijna perfect wat ingrediënten betreft, maar ik heb hem pas getest (zie hier) en ik vond hem helaas toch niet echt fijn. Hopelijk jij wel!

      Ultrasun was ik wel tegengekomen, maar na zonnebrandcrème nummer vierduizendachthonderdzoveel had ik geen zin meer om alles aan die lijst toe te voegen wat ik tegenkwam, tenzij het een heel goede was. Deze family SPF30 bevat Tinsorb M (goed!), maar ook onder andere nano titaniumdioxide, octisalate, alcohol en veel stofjes van aard- en/of palmolie waar ik niet zo blij van word. Waarom kwam je op deze uit? De belofte dat een zonnebrandcrème de hele dag blijft zitten, mogen ze tegenwoordig niet meer maken, omdat dit helemaal niet waar te maken is. Dermatologen waarschuwen hier ook voor. Zeker als je dochter de hele dag beweegt, kan geen enkele crème de hele dag blijven beschermen. Eigenlijk zou de juf alle kinderen even moeten insmeren, voordat ze buiten gaan spelen 😉

      1. Hoi ja ik las je ervaring al met attitude. Toen had ik hem al in huis dus ik ben benieuwd.
        Ik kwam uit op deze op aanraden van een kritische kennis. Maar had er al wel twijfels bij.
        Tot nu toe hebben de juffen nog niet extra gesmeerd, iets om te bespreken wellicht.

        Dank voor je reactie!

    1. Dank je wel! 🙂
      Oh ja, Suntribe is inderdaad ook een goeie. Ik kwam hem laatst op dit blog tegen en het bevalt hun goed. Met Face & Sport bedoelen ze denk ik dat hij óók geschikt is voor je gezicht. Afgaande op de ingrediënten zou ik niet weten waarom deze niet ook op de rest van je lichaam zou kunnen. Ik zal hem nog toevoegen aan de lijst.
      Ga jij hem proberen? Want dan hoor ik heel graag hoe je hem vindt smeren! Ik probeerde eerder Attitude en die vond ik nogal plakkerig en gaf een verstikkend gevoel in mijn gezicht (zie hier). Ik weet niet of dat aan de zinkoxide lag of aan de rest van de samenstelling. Ik hoop dat laatste 🙂

      1. Klopt, het kan vast wel op je hele lichaam. Maar het is zo’n klein potje dus dat wordt dan zo duur haha, ik smeer graag dik. Ik heb hem besteld, en ook eentje andere waar ‘body’ bij stond, 100ml. Die heeft wel iets andere ingrediënten, heel iets meer. Ik zal laten weten hoe ik het vind! Ik hoop ook fijn!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *