No poo voor beginners (deel 5): no poo-wasmethoden

Deze weken duik ik in de wereld van no poo, je haren wassen zonder shampoo. Dat spreekt me aan, maar blijkt ook nogal wat voeten in de aarde te hebben. De ultieme no poo-methoden om je haren mee te wassen kunnen nog wel een nadere toelichting gebruiken.

Tussen het vrij agressief tot redelijk mild wassen met full poo, low poo of conditioners en de zeer milde behandelingen met een zuurspoeling, alleen water of zelfs alleen maar borstelen zit een kleurrijke wereld van no poo. No poo is reinigen, hydrateren en/of voeden met producten zonder zeep of andere reinigers. Producten in een heel brede zin, van klei tot eieren.

De diversiteit in middeltjes zorgt ook voor een even zo grote diversiteit in toepassingen. Voordat je met een van deze methoden aan de slag gaat, is het dus wel zo handig om te weten welk type haar je hebt en wat het (niet) nodig heeft.

In dit artikel vind je no poo-methoden die allemaal een reinigende werking hebben. Soms voegen ze ook proteïne of vocht toe, maar ze zijn in principe dus allemaal een wash.

no poo

Baksoda met azijnspoeling

Een favoriete methode van veel mensen die geen reguliere shampoo gebruiken is een papje van baksoda in water met een naspoeling van een azijnoplossing. Baksoda werkt vooral reinigend en ontvet goed. Het is makkelijk verkrijgbaar en goedkoop, maar eveneens berucht omdat het bij veel mensen leidt tot huidirritaties, droog haar of zelfs haaruitval na gebruik op de langere termijn. Het is beter geschikt voor vet haar dan voor haar dat toch al vrij droog is en het wordt sowieso afgeraden om het vaker dan elke vier dagen te gebruiken – of volgens sommigen zelfs elke twee weken.

Vanwege de hoge pH van baksoda is het nodig om na te spoelen met een zuur. Het klinkt misschien een beetje onbenullig, maar met zo’n naspoeling is het echt al snel een stuk minder duurzaam als je daardoor een paar minuten langer onder de douche staat. Het extra gasverbruik is namelijk veel schadelijker dan een drupje shampoo.

Gebruik ongeveer een eetlepel baksoda en voeg water toe totdat het een smeerbaar papje wordt. Maak je haar nat en masseer het papje in. Spoel het heel goed uit en spoel na met een zuur. Begin met een eetlepel (appelcider)azijn in een lege shampoofles of groot glas en vul die aan met water. Gebruik in het vervolg zo nodig meer of minder azijn, totdat je een mengsel hebt wat je haar zacht maar niet vettig maakt.

Tip van Annemieke: om de overstap van gewone shampoo makkelijker te maken, kun je ook een baksodapapje toevoegen aan je vloeibare shampoo. Vul je fles steeds weer aan met nog meer baksoda en water, zodat je de shampoo geleidelijk aan steeds verder vervangt met baksoda.

baksoda

Roggemeel

Populair vanwege goede resultaten bij veel gebruikers en heel veel simpeler, verpakkingsarmer of duurzamer kun je het haast niet krijgen. Roggemeel (rye flour in het Engels) in de vorm van een papje is licht zurig en daarmee ideaal voor je huid en haar. Het reinigt en ontvet. Het bevat ook veel proteïne, dus daar moet je haar wel zin in hebben.

Gebruik zeer fijn meel of zeef het eerst. Meng twee eetlepels met water tot een papje en masseer het in op je natte haar. Het uitspoelen schijnt wel een aardige klus te zijn! Een alternatieve methode: doe een paar eetlepels meel in een lege shampoofles, vul aan met water en schud een tijdje. Gooi dit mengsel door een zeef en vang het vocht op om mee te wassen.

Havermeel, rijstmeel en kikkererwtenmeel (garbanzo) zijn ook opties, maar zouden wat minder sterk reinigen. Vooral rijstmeel zou wel een stuk makkelijker uit te spoelen zijn.

Als je in de internationale no poo-Facebookgroep zoekt naar chickpea vind je behalve vragen en tips over wassen met kikkererwtenmeel, ook verhalen over wassen met kikkererwtenvocht (aquafaba) gevolgd door recepten voor falafel en pitabroodjes. It’s a fine line tussen koken en je haren wassen!

Eieren

Nog meer eten voor in je haar. Eieren leveren veel proteïne en de dooier bevat ook emulgatoren die helpen om je talg op te lossen in water en dus ontvetten. Sommige mensen gebruiken alleen de dooier om mee te wassen, voor extra proteïne kun je het hele ei gebruiken. Let wel op dat eiwit eerder stolt bij hoge temperaturen.

Vanwege de dierlijke oorsprong denk ik niet dat dit nou de meest duurzame – laat staan diervriendelijke – wasmethode is, maar wellicht dat het goed werkt als je alleen sporadisch extra proteïne kan gebruiken of build up wil verwijderen.

Zeepnoten

Je kent ze misschien wel als de plantaardige balletjes, de besjes, waar je je was mee kunt doen, maar blijkbaar kun je met zeepnoten ook gewoon je haar wassen. Zeepnoten zijn de vruchten van de tropische Sapindusboom en bevatten het stofje saponine dat als een soort zeep zou werken en daarmee een milde was is. Je komt ze ook tegen onder de naam Aritha, Ritha of Reetha.

Je kunt de hele noten koken en het licht schuimende vocht gebruiken om je haar mee te wassen. De noten zijn ook als poeder te koop of je kunt ze zelf vermalen. Met het poeder kun je een papje maken of in heet water laten trekken als een soort thee. Aanbrengen op nat haar of op droog haar. Zoveel gebruikers, zoveel methodes, dus laat je vooral inspireren door je voorgangers en probeer gewoon maar wat.

De zeepnoten komen vaak uit India of Nepal en ze gaan er vooral bij gebruik van de hele noten in tamelijk grote hoeveelheden doorheen, waardoor ik ook hier weer mijn vraagtekens zet bij de mate van duurzaamheid. Ook het koken van de noten kost weer een hoop extra gas dat ik persoonlijk liever aan mijn douchebeurt zou besteden.

zeepnoten

Plantaardige poeders

Ook Shikakai en Amla zijn vruchten van tropische planten. De poeders hiervan worden vaak gelijktijdig gebruikt. Shikakai zou voornamelijk reinigen, nog iets milder dan zeepnoten, terwijl Amla voor de meesten alleen als conditioner werkt. De gemalen bladeren van de boom Ziziphus spina-christa bevatten net als Shikakai en zeepnoten saponine. Dichter bij huis vind je saponine ook in bladeren van de klimop. Hennapoeder bestaat uit de gemalen bladeren van de hennastruik en zouden ook een reinigende werking hebben.

Net als bij de poeder van zeepnoten bestaan er ook voor deze plantaardige poeders weer een heel scala aan mogelijkheden. Papje, thee, heet water, laten weken, op droog haar, op nat haar, wel of niet zeven, enzovoorts. Wederom iets waarbij je je kunt laten inspireren door ervaringsdeskundigen.

Klei

Dit keer niet uit het keukenkastje, maar misschien ken je ze wel al van gezichtsmaskertjes: kleien zoals bentoniet, ghassoul en kaoliniet. Vanwege hun negatieve lading binden zij vuil aan zich en werken dus reinigend. Bentoniet zou het sterkst reinigen, maar is vooral geschikt bij vettig haar omdat het snel uitdrogend kan zijn. Kaoliniet en ghassoul (of rhassoul) zijn milder.

De kleien worden meestal gemengd met water en soms ook azijn en dan als een masker op droog haar aangebracht. Zodra het begint op te drogen, moet je het uitspoelen en volgens velen moet het met een zuur nagespoeld worden, omdat het basisch zou zijn. Ook kun je het kleipapje op nat haar aanbrengen en direct uitspoelen. Het uitspoelen gaat overigens vrij makkelijk. In tegenstelling tot bij zeep en baksoda, blijft de klei gewoon werkzaam wanneer je het mengt met een zuur.

Spoelingen en conditioners

Misschien had je in dit lijstje wel bier verwacht of heb je eens gehoord van aloë vera, honing en lijnzaad voor in je haar. Klopt! Maar dit zijn voor de meeste mensen geen reinigende methoden. Binnenkort deel ik nog meer no poo-middeltjes met je die je als spoeling, masker of conditioner kan gebruiken om te voeden of te hydrateren.

Veel no poo-ers combineren er overigens op los. Ze gebruiken allerlei combinaties van ingrediënten gelijktijdig of afwisselend. Zo is bijvoorbeeld de holy grail een mengsel van bentoniet met appelciderazijn, water en honing, waarbij de bentoniet reinigt en de appelciderazijn en honing hydrateren. Ook kun je juist de ene keer reinigen en de andere keer vocht of proteïne toevoegen. Net waar je haar behoefte aan heeft en wat jij prettig vindt.

Heb jij al iets uitgeprobeerd? Over en tijdje zal ik mijn eerste experimenten delen, maar tot die tijd leer ik graag van mijn voorgangers!

Lees meer over No poo voor beginners
Deel 1: Wat en waarom?
Deel 2: Ontdek je haartype en wat het nodig heeft
Deel 3: Beginnen met no poo
Deel 4: Soorten poo en no poo
Deel 5: No poo-wasmethoden
Deel 6: No poo-spoelingen, maskers, droogshampoo en styling
Deel 7: Onmisbare tips en tricks

Dit denken jullie ervan

  1. Roggemeel werkte bij mij wel goed (gevoelige hoofdhuid met eczeem), maar het uitspoelen en nadien de douche kuisen was zo’n klus dat ik bijna drie keer zoveel water gebruikte, dus daar ben ik snel vanaf gestapt!
    Ik gebruik nu een zelfgemaakte shampoobar op basis van sci, en na een maandje nog steeds heel tevreden

    1. Roggemeel verbaasde me nogal, maar er zijn zoveel mensen enthousiast over. Dat uitspoelen klinkt wel echt als een flink nadeel inderdaad.
      Mijn zelfgemaakte shampoo bar vind ik ook erg fijn, dus daar kan ik altijd nog naar terug gaan. Zoveel fijner dan plastic flessen met spul waar het milieu en mijn hoofdhuid van gaan huilen 😉

  2. Ben benieuwd wat uiteindelijk je conclusie wordt! Wie weet blijkt je shampoobar toch gewoon het beste te werken.;-) Naar aanleiding van je vorige artikel in deze serie heb ik een acid rinse geprobeerd maar ik was er niet zo enthousiast over, m’n haar werd er nogal slap van. M’n volgende experiment wordt rhassoulklei! Is (neutrale) henna trouwens ook een optie als reiniger? Ik herinner me van mijn vorige no poo-periode dat dat bij mij wel werkte.

    1. Haha ja, die shampoo bar houd ik sowieso nog even achter de hand hoor. Mijn haar houdt ook niet van azijn, wel van rhassoul! Die gebruik ik dan ook zonder azijnspoeling, ondanks dat volgens sommigen wel nodig is. So far, so good 😉
      Henna schijnt inderdaad ook als reiniger te werken, ja. Dan is er dus sowieso al iets wat voor je werkt 🙂

  3. Onwijs interessant artikel, Linda! Ik kende er al een paar, maar van roggemeel wist ik bijvoorbeeld echt niet dat je hiermee je haar kan ‘wassen’. Een jaar geleden waste ik m’n haar echt elke dag (ik weet het…) en nu een keer in de twee/drie dagen. Op een of andere manier voelt het daarna echt niet schoon meer. Heb je enig idee hoe dat komt? Zou het kunnen dat je sommig haar gewoon vaker moet wassen of zou ik juist een tijdje helemaal moeten stoppen?

    1. Ieders haar kan inderdaad best wel verschillen. Heb je het artikel al gelezen waarin je je type haar kan bepalen? Volgens mij is laag poreus haar sneller vet, omdat het daar meer bovenop blijft liggen. Ik heb dat zelf denk ik ook en waste vroeger ook veel vaker dan nu. Iedereen kan minder vaak gaan wassen, maar dan moet je echt je best doen om wasbeurten op te gaan rekken en dus ook genoegen nemen met staartjes en knotjes. Sommige mensen kunnen heel makkelijk wasbeurten oprekken, maar bij mij duurde dat echt heel lang. Sinds ik mildere middeltjes gebruik dan normale shampoo gaat het wel wat makkelijker heb ik het idee.

        1. Haha ja, heel veel geduld en echt bereid zijn om vet haar te verstoppen om het wassen uit te stellen. Maar het kan, het kan echt! 😀

  4. Heel interessant! Ik ga straks meteen naar mijn groene shampoo en conditioner kijken wat erin zit, mijn haar testen en voorbereidingen maken! Wat ik mij ook wel afvraag, zijn er ook low of no poo stylingsmiddeltjes? Ik zit tussen golven en krullen in, en gebruik wel graag iets om die te definiëren…

    1. Leuk! Ik hoor het graag als je wat gaat proberen 🙂
      Low poo zijn vaak commerciële producten, daar ben ik niet zo in thuis. Ik hoor wel dat lijnzaadgel en aloe vera-gel als no poo-styling gebruikt worden. In die no poo-facebookgroepen kun je allerlei bestanden vinden over stylingsproducten en advies vragen aan mensen die daar ervaring mee hebben.

  5. Jeetje Linda, wat een stof tot nadenken en uitproberen. Ik heb me een beetje in je artikelen verdiept. Ook ik ben zo iemand die na een dag al vet haar heeft en ik loop al jaren extreem uit te stellen. Jouw serie artikelen geeft in ieder geval wat handvaten en ik waag me komende tijd aan de roggemeel. Bij de eerste wasbeurt geen enkel probleem gehad met uitwassen en die zemelen schud ik er zo uit als mijn haar droog is. Misschien zijn dat de voordelen van steil haar?
    Bedankt voor alle informatie en al het werk dat je hier in stopt!

    1. Oh super leuk om te horen dat je ermee aan de slag bent gegaan! Heeft de roggemeel je haar goed ontvet? Ik vind het zo wonderlijk dat dat soort middeltjes gewoon lijken te werken. Er komen nog een paar extra blogjes over no poo en als ik wat verder ben met experimenteren, zal ik nog delen wat ik zelf aan het uitspoken ben. Hopelijk vind je het stiekem best leuk om te doen 😉

  6. Haha, ik vind het wel leuk hoor. Ik heb eerder al een jaar helemaaal niets gebruikt; alleen uitgespoeld. En een jaar een shampoobar met azijn naspoeling, maar beiden waren het niet echt. De laatste jaren vooral zo min mogelijk met shampoo gewassen (eens in de 1- 2 weken).
    Na de roggemeel veel minder ‘buildup’ en ik heb tussendoor alleen gespoeld met water met een dopje azijn om wat aan de gewenste zuurgraad voor hoofdhuid tegemoet te komen. We zullen wel zien hoe dit afloopt. Ik voel me vooral blij om het gebruik van eenvoudiger grondstoffen.

    1. Oh, maar dat betekent dat het voorlopig goed gaat met roggemeel? Fijn! Kreeg je ook buildup toen je met alleen water spoelde? Ik experimenteer nog steeds even verder, maar ben inderdaad ook blij om te merken dat je aan zulke eenvoudige middeltjes genoeg hebt. Andrélon zal geen cent meer aan me verdienen 😛

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *